Wstęp

Ból jest jednym z najczęstszych objawów towarzyszących chorobie nowotworowej i zarazem objawem, którego chorzy obawiają się najbardziej. Może mieć różne pochodzenie i charakter oraz być różnie odczuwany przez każdego pacjenta. Warunkiem skutecznego leczenia bólu jest rozpoznanie etiologii, rodzaju bólu oraz jego charakteru, co wymaga często zastosowania dodatkowych narzędzi do ilościowej i jakościowej oceny bólu odczuwanego przez pacjenta.

Materiał i metody

Badanie przeprowadzono podczas wizyty pacjentów w poradni leczenia bólu. Uwzględniono wywiad, dotychczasowe leczenie bólu, badanie fizykalne, ocenę nasilenia bólu za pomocą numerycznej skali NRS (ang. numerical rating scale) oraz kwestionariusza bólu McGilla stosowanego do oceny charakteru bólu odczuwanego w różnych wymiarach.

Wyniki

Przebadano 661 pacjentów w wieku 19–96 lat (średnia wieku 64 lata). Ból o wysokim nasileniu w skali NRS (7–10 pkt) zgłaszało 389 pacjentów, 214 pacjentów zgłaszało ból o średnim nasileniu w skali NRS (4–6 pkt), a 58 pacjentów odczuwało niskie nasilenie bólu w skali NRS (1–3 pkt). Najliczniejszą grupą byli pacjenci z bólem nowotworowym odczuwanym stale o zmiennym nasileniu (329 osób, 49,8%). Analiza bólu w aspekcie afektywnym i oceniającym wykazała, że najwyższe nasilenie bólu osiągał ból ostry i promieniujący oraz uciskający, rwący i piekący.

Wnioski

Ból jest problemem wielowymiarowym i chorobą samą w sobie. Pacjenci onkologiczni z przewlekłym bólem trwającym wiele tygodni bądź miesięcy mają problem z dokładną oceną swoich dolegliwości bólowych i przekazania tego w odpowiedni sposób lekarzowi w trakcie wizyty w gabinecie. Wielowymiarowa ocena bólu ułatwia postawienie trafnej diagnozy i wdrożenie leczenia farmakologicznego podstawowego oraz adjuwantowego dostosowanego indywidualnie do chorego. Skuteczna kontrola bólu podnosi jakość życia pacjenta, zmniejsza nasilenie objawów współistniejących, stabilizuje nastrój i zwiększa motywację do walki z chorobą.