Zwiększająca się liczba oraz wydłużenie czasu przeżycia chorych na nowotwory skutkuje zwiększeniem liczby osób kierowanych do opieki paliatywnej. W coraz większym stopniu opieką paliatywną obejmowani są również pacjenci z innymi przewlekłymi nieuleczalnymi chorobami. Limitowanie świadczeń finansowanych ze środków publicznych oraz ograniczone zasoby ludzkie i materialne powodują tworzenie się kolejek do objęcia opieką i zmniejszają szanse na przyjęcie pacjentów o krótkim prognozowanym przeżyciu. Celem pracy było zbadanie stopnia dostępności do opieki paliatywnej, długości opieki i umieralności w poszczególnych jej formach, ruchu chorych, a także zjawiska umieralności i rezygnacji z opieki w okresie oczekiwania na przyjęcie. Na podstawie danych z Narodowego Funduszu Zdrowia oraz zebranych z jednostek opieki paliatywnej, w 2018 opieką paliatywną w Polsce objęto łącznie 94,9 tys. pacjentów, w tym 61 tys. domową, 35,9 tys. stacjonarną i 16,7 tys. ambulatoryjną. W trakcie opieki domowej umiera 47,8% pacjentów (1,3% w pierwszym dniu opieki). Umieralność w jednostkach stacjonarnych wynosi 75,8% (w pierwszym dniu opieki – 2,8%). Opieka w warunkach domowych trwa średnio 107 dni (mediana 54 dni), a w stacjonarnych – 33,2 dni (mediana 13). Jedna czwarta chorych pozostaje pod opieką w domu do 17 dni, a stacjonarną do 5 dni. Opieką domową nie objęto 1/6 zakwalifikowanych osób, a stacjonarną 29,1%. Większość z nich zmarła w kolejce na przyjęcie. Podsumowując, dostępność do opieki paliatywnej w ostatnich dniach życia jest niewystarczająca. Działania zmierzające do poprawy dostępności powinny obejmować zwiększenie liczby i zniesienie limitowania świadczeń, zmianę zasad kwalifikacji, rozliczania dni opieki zakończonej zgonem, dywersyfikację pacjentów, zwiększenie nakładów na rozwój jednostek opieki stacjonarnej oraz stworzenia łóżek do przyjęć nagłych.