Wstęp. Ocena zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską i wyznaczenie odpowiedniej liczby obsad pielęgniarskich jest
istotnym elementem zapewnienia bezpieczeństwa hospitalizowanym pacjentom. Planowanie i zapewnianie opieki zgodnie
z rzeczywistym zapotrzebowaniem pacjentów ułatwiają metody planowania kadrowego Patient Classification System.
Cel pracy. Celem pracy było określenie zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską pacjentów oddziałów psychiatrycznych
dla potrzeb wyznaczania norm obsad pielęgniarskich.
Materiał i metody. Badania przeprowadzono w latach 2008–2011 na oddziałach psychiatrycznych (ogólnych) w trzech
szpitalach Polski południowo-wschodniej. Objęto nimi 1828 pacjentów i 44 pielęgniarki. Metodami badawczymi były: metody
mierzenia czasu pracy, metoda klasyfikacji pacjentów oraz analiza dokumentacji, natomiast technikami: obserwacja ciągła
(indywidualna fotografia dnia pracy), obserwacja migawkowa (Tippetta) oraz chronometraż czynności pielęgniarskich.
Podczas badań wykorzystano wystandaryzowane narzędzia dla potrzeb obserwacji ciągłej, obserwacji migawkowej,
chronometrażu oraz arkusz klasyfikacji chorych z kryteriami opieki, uprzednio poddany walidacji.
Wyniki i wnioski. Na podstawie przyjętych kryteriów opieki klasyfikowano pacjentów do trzech kategorii opieki: minimalnej,
umiarkowanej i wzmożonej. Za pomocą chronometrażu obliczono czas poszczególnych czynności, wykonywanych
przez pielęgniarki, zaliczonych do pielęgnacji bezpośredniej świadczonej chorym w poszczególnych kategoriach opieki.
Świadczony (rzeczywisty) czas opieki bezpośredniej, jaki przeznaczają pielęgniarki na oddziałach psychiatrycznych
w poszczególnych kategoriach opieki wynosił: I kategoria — 29 min/dobę/chorego, II kategoria —69 min/dobę/chorego,
III kategoria — 111 min/dobę/chorego. Standardowy (optymalny) czas opieki bezpośredniej dla pacjentów psychiatrycznych,
jaki powinien być oferowany przez pielęgniarki w trzech kategoriach opieki to: w I kategorii — 41 min/dobę/chorego,
w II kategorii — 96 min/dobę/chorego, w III kategorii — 233 min/dobę/chorego.
W celu określenia czasu pośredniego przyjęto, że średni czas wykonywania tych czynności może wynosić 25–50% czasu
pielęgnacji bezpośredniej.
Porównanie aktualnych obsad pielęgniarskich na oddziałach psychiatrycznych do standardowych wykazało, że są one
niewystarczające.