Wstęp: Miażdżyca jako choroba przewlekła i uogólniona spowodowana jest działaniem wielu mechanizmów. Wykazano, że znaczący wpływ na powstawanie i progresję choroby mają czynniki subiektywne, w tym m.in. palenie tytoniu, zaliczane do czynników ryzyka I rzędu. Ponieważ zaprzestanie palenia może ograniczyć rozwój miażdżycy, a u chorych z niedokrwieniem kończyn dolnych wpłynąć też na zwiększenie dystansu chromania, zasadnym wydaje się podejmowanie działań edukacyjnych i motywujących chorych do zaprzestania palenia.
Cel pracy: Celem badań była ocena motywacji chorych z przewlekłym niedokrwieniem kończyn dolnych do zaprzestania palenia tytoniu.
Materiał i metody: Badania prowadzono w latach 2005–2006 wśród 128 chorych, w tym 64 chorych leczonych zachowawczo z powodu niedokrwienia kończyn dolnych I/II stopnia wg klasyfikacji Fontaine’a (średnia wieku 61,8 roku) i 64 chorych leczonych operacyjnie z powodu niedokrwienia III/IV stopnia (średnia wieku chorych 60,8 roku). Narzędzia badawcze stanowiły kwestionariusz ankiety własnej konstrukcji i Test motywacji do zaprzestania palenia tytoniu wg Niny Schneider. Wyniki opracowano z użyciem metod statystycznych, na poziomie istotności p<0,05.
Wyniki: Wykazano, że chorzy w zaawansowanych stadiach choroby charakteryzują się znacząco mniejszym poziomem motywacji do zaprzestania palenia (p<0,002) niż chorzy w początkowych stadiach niedokrwienia. Silny poziom motywacji charakteryzował aż 59,4% chorych w I i II stopniu niedokrwienia i 32,8% chorych z III i IV stopniem niedokrwienia kończyn (p<0,001).
Wnioski: Poziom świadomości zdrowotnej chorych oraz wiedza na temat możliwości podejmowania walki z nałogiem znacząco zwiększały motywację chorych do zaprzestania palenia. Poziom motywacji chorych do zaprzestania palenia w większym stopniu zależał od obecności tzw. czynników sprzyjających paleniu (m.in. wpływu środowiska pracy, radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych) niż od stopnia klinicznego zaawansowania choroby.