Nowotwory głowy i szyi wywołują u pacjentów silny ból, który obniża jakość życia i utrudnia wykonywanie podstawowych funkcji życiowych. Leczenie tego bólu dostępnymi metodami stanowi duże wyzwanie terapeutyczne. Obecnie próbuje się znaleźć rozwiązanie w bezpośrednim blokowaniu mechanizmów odpowiedzialnych za ból. Dokładne mechanizmy molekularne powstawania tego zjawiska nie są jednak do końca poznane. Wśród czynników wywołujących ból w chorobie nowotworowej głowy i szyi istotną rolę odgrywają cytokiny. Są to czynnik martwicy nowotworów , interleukiny, endoteliny i czynniki neurotroficzne, takie jak czynnik wzrostu nerwów. Wydzielane przez guz i tkankę aktywują i uczulają receptory na neuronach aferentnych. Receptory dla tych cząsteczek to receptory z rodziny TRP oraz ich swoiste receptory. Do powstania bólu przyczyniają się także elementy mikrośrodowiska guza, wśród których znajdują się między innymi proteazy i jony wodorowe. Aktywują i regulują inne receptory bólu – receptory z rodziny PAR. Niniejszy artykuł przedstawia aktualny stan wiedzy dotyczący najpowszechniej badanych patomechanizmów powstawania bólu w nowotworach głowy i szyi.