Wstęp

Doświadczenia podobne do psychotycznych (psychotic-like experiences – PLEs) to przeżycia przypominające objawy psychozy, występujące u osób zdrowych. Obserwuje się wiele podobieństw między PLEs a psychozą, mogą też one – choć nie muszą – prowadzić do rozwoju zaburzeń psychicznych. Poczucie koherencji (sense of coherence – SOC) to uogólnione nastawienie, które pomaga skutecznie radzić sobie z wyzwaniami życia i zachowywać zdrowie. Jego poziom oddaje, do jakiego stopnia osoba postrzega świat jako przewidywalny i spójny. Wykazano też, że wiąże się ono z funkcjonowaniem psychicznym. Poczucie koherencji składa się z trzech komponentów: poczucia zrozumiałości, sterowalności i sensowności. Celem badania było sprawdzenie relacji pomiędzy PLEs a SOC, ponieważ nie była ona badana.

Materiał i metody

Przeprowadzono badanie pilotażowe i główne. Grupy badawcze składały się kolejno z 82 i 215 zdrowych osób dorosłych. Do analizy PLEs i SOC wykorzystano samoopisowe kwestionariusze. Przeprowadzono analizy korelacji i regresji.

Wyniki

Poczucie koherencji było silnie negatywnie związane z PLEs. Było też ich istotnym negatywnym predyktorem. Kiedy komponenty SOC (poczucie zrozumiałości, sterowalności i sensowności) zostały uwzględnione osobno w analizach regresji, poczucie sensowności okazało się ujemnym predyktorem negatywnych PLEs i predyktorem dodatnim pozytywnych PLEs.

Wnioski

Wyniki sugerują, że SOC jest istotnym czynnikiem negatywnie związanym z PLEs. Wymagane są dalsze badania, aby sprawdzić, czy może ono być czynnikiem chroniącym przed rozwojem PLEs.