Wstęp. Jedną z modyfikacji poznawczo-transakcyjnej teorii stresu Richarda Lazarusa i Susan Folkman jest koncepcja nazwana modelem tworzenia znaczenia (The Meaning Making Model) Crystal Park i Susan Folkman. Zgodnie z modelem, obecność stresu wywołanego chorobą poważnie zaburzającą bieg życia człowieka jest wynikiem rozbieżności pomiędzy sposobem rozumienia choroby a posiadanymi przekonaniami i celami życiowymi. Redukcji rozbieżności służy radzenie sobie skoncentrowane na tworzeniu znaczenia (MFC, meaning-focused coping). Efektem działania procesów zaradczych, obok usunięcia źródeł stresu, może być pojawienie się u człowieka oznak rozwoju osobowego.

Cel. Celem pracy była próba sprawdzenie założeń modelu tworzenia znaczenia w sytuacji osób poważnie chorych somatycznie.

Materiał i metody. Badaniami objęto 52 pacjentów, w tym: 16 leczonych onkologicznie oraz 36 będących w trakcie rehabilitacji neurologicznej. W badaniach wykorzystano autorską Skalę Ruminacji (RS), Skalę Akceptacji Choroby (AIS) oraz Inwentarz Potraumatycznego Rozwoju (PTGI).

Wyniki i wnioski. W badanej grupie zdecydowana większość pacjentów ujawniła oznaki radzenia sobie skoncentrowanego na tworzeniu rozumienia choroby. Myśli na temat przyczyn choroby i jej objawów wystąpiły z największym nasileniem w trakcie pierwszych 10 tygodni po zachorowaniu. Poziom akceptacji choroby pozostawał w związku z radzeniem sobie skoncentrowanym na tworzeniu znaczenia, obecnością wsparcia społecznego oraz zmianami rozwojowymi.

Problemy Pielęgniarstwa 2014; 22 (2): 209–215