Wstęp. Zdrowie jest warunkiem sukcesów szkolnych i dobrej jakości życia. Młodzież w Polsce okazuje niewielkie zainteresowanie swoim zdrowiem, jego ochroną i wzmacnianiem. Osiągnięcie pożądanych zmian zachowania uzależnione jest od stworzenia warunków dla realizacji zachowań prozdrowotnych, w tym także rozbudzania świadomości i kształtowania umiejętności w zakresie dbania o własne zdrowie.

Cel pracy. Celem badań była analiza zakresu kontroli nad własnym zdrowiem, samoocena zdrowia oraz wskazanie wzajemnych powiązań pomiędzy wymiarami KIDSCREEN, a kategoriami mierzonymi skalą MHLC adolescentów szkół ponadgimnazjalnych, w zależności od płci.

Materiał i metody. Badania przeprowadzono na reprezentatywnej grupie uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Ogółem w badaniach uczestniczyło 588 osób: 317 dziewcząt i 271 chłopców, w wieku 16,6–18 lat. W badaniach zastosowano narzędzie standaryzowane: Wielowymiarowa Skala Umiejscowienia Kontroli Zdrowia (MHLC, Multidimensional Health Locus of Control), KIDSCREEN-52.

Wyniki. Na podstawie analizy uzyskanych wyników badań stwierdzono najwięcej zależności pomiędzy wymiarami jakości życia związanej ze zdrowiem, a wewnętrzną kontrolą zdrowia oraz kontrolą zdrowia uzależnioną od wpływu innych osób.

Wnioski. Świadomość kontroli nad zdrowiem wiąże się z wyższą oceną jakości życia związanej ze zdrowiem, co może znacząco wpływać na preferencje zachowań zdrowotnych, a w konsekwencji na stan zdrowia dzieci i młodzieży obecnie i w przyszłości.

Problemy Pielęgniarstwa 2014; 22 (4): 445–452