Wstęp

Zachowania zdrowotne to działania, które zgodnie z aktualnym stanem wiedzy medycznej mogą wywoływać określony efekt zdrowotny, pozytywny lub negatywny. W świetle aktualnych doniesień osoby sprawujące opiekę domową nad osobą zależną są obarczone ryzykiem przejawiania destrukcyjnych zachowań zdrowotnych, takich jak niedostateczna aktywność fizyczna, niewłaściwa dieta czy stosowanie używek (forma radzenia sobie ze stresem). Brakuje celowanych badań dotyczących zachowań zdrowotnych w kontekście opiekunów (rodziców) dzieci nieuleczalnie chorych. Cel pracy: Analiza zachowań zdrowotnych rodziców dzieci nieuleczalnie chorych, którzy sprawują opiekę domową, oraz rozpoznanie ich uwarunkowań.

Materiał i metody

Badanie przeprowadzono wśród 50 rodziców sprawujących domową opiekę nad dzieckiem nieuleczalnie chorym. Metodą badawczą był sondaż diagnostyczny. Wykorzystano dwa narzędzia badawcze: kwestionariusz ankiety własnego autorstwa oraz inwentarz zachowań zdrowotnych (IZZ) według Juczyńskiego, który ocenia zachowania zdrowotne w czterech kategoriach: prawidłowe nawyki żywieniowe, zachowania profilaktyczne, praktyki zdrowotne oraz pozytywne nastawienie psychiczne.

Wyniki

W badanej grupie rodziców sprawujących domową opiekę nad dzieckiem nieuleczalnie chorym średni wskaźnik zachowań zdrowotnych wynosił 60,36 przy SD = 8,8, co odpowiada poziomowi 1–4 stena. Rodzaj podejmowanych zachowań zdrowotnych w poszczególnych kategoriach w grupie badanych uwarunkowany był zmiennymi: płcią, miejscem zamieszkania, wiekiem dziecka, czasem sprawowanej opieki, stanem zdrowia opiekunów, poziomem wykształcenia, a także wysokością miesięcznych dochodów, kłopotami mieszkaniowymi, finansowymi, opiekuńczymi oraz problemami z integracją.

Wnioski

Poziom podejmowanych zachowań zdrowotnych w badanej grupie rodziców był niski. Duża część czynników ryzyka należała do tak zwanej grupy czynników modyfikowalnych, co oznacza, że można je zmieniać i ograniczać ich negatywny wpływ poprzez odpowiednie działania profilaktyczne.