Wprowadzenie

Menopauza jest naturalnym etapem w życiu kobiety, w którym zachodzi szereg zmian w organizmie związanych ze starzeniem się. Przede wszystkim okres ten świadczy o wygasaniu czynności jajników i zakończeniu funkcji układu rozrodczego. Atrezja pęcherzyków jajnikowych postępuje w każdym cyklu miesięcznym i prowadzi do całkowitego wyczerpania ich puli, co powoduje zanik aktywności hormonalnej jajników i zahamowanie miesiączkowania. Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia z 1996 r. menopauza to ostatnie krwawienie miesiączkowe, po którym przez 12 miesięcy miesiączka już nie występuje, przy wykluczeniu patologicznych przyczyn tego stanu. Wiek, w którym występuje ostatnia miesiączka, jest zróżnicowany i zależy zarówno od czynników genetycznych, jak i środowiskowych. Najczęściej menopauza występuje między 45. a 55. rokiem życia kobiety. Średni wiek ostatniej miesiączki w Polsce wynosi ok. 51 lat [1, 2].

Oprócz menopauzy można wyróżnić okres okołomenopauzalny, zwany perimenopauzą, obejmujący kilka lat poprzedzających właściwą menopauzę, w których objawy kliniczne oraz zmiany rytmu miesiączkowania zapowiadają menopauzę. Okreś­lenie premenopauza dotyczy kilku lat poprzedzających menopauzę albo całego okresu rozrodczego w życiu kobiety – od pierwszej miesiączki aż do menopauzy. Część autorów wyodrębnia też okres pomenopauzalny, który obejmuje czas od wystąpienia ostatniej miesiączki do końca życia kobiety. Badania epidemiologiczne wykazują, że w wieku pomenopauzalnym jest obecnie ok. 1/3 kobiet zamieszkujących kraje wysoko rozwinięte [1–3].

Objawy

Menopauza jest naturalnym, fizjologicznym okresem w życiu kobiety, jednak towarzyszą jej liczne objawy, które mogą znacząco wpływać na samopoczucie psychiczne i fizyczne. Nasilenie i częstość występowania objawów są bardzo indywidualne, ale pojawiają się one aż u prawie 90% kobiet i powodują dolegliwości, które mogą istotnie obniżać jakość życia. Występowanie objawów menopauzy nazywane jest zespołem klimakteryjnym.

Najczęstszym i najbardziej charakterystycznym objawem opisywanym przez pacjentki są uderzenia krwi do głowy, potocznie zwane falami gorąca. Objaw ten może występować z różną częstotliwością – od jednego epizodu na tydzień do nawet kilkunastu w ciągu dnia. Mogą mu towarzyszyć dreszcze oraz zaczerwienienie różnych części ciała, najczęściej twarzy i okolicy dekoltu. Oprócz tego częste są także bóle głowy i okresowo...


View full text