Wprowadzenie

Pomimo trudności w stosowaniu antagonistów witaminy K wynikających z opóźnionego czasu ich działania, aktywności prozakrzepowej w pierwszych godzinach po przyjęciu, bardzo licznych interakcji z lekami i składnikami diety, dużej zmienności międzyosobniczej i wewnątrzosobniczej w zapotrzebowaniu na dawkę leku zapewniającą terapeutyczne wartości INR, przez prawie 60 lat nie było alternatywnej metody doustnego leczenia przeciwkrzepliwego. Ostatnio nowe preparaty o szybkim początku działania, przewidywalnej farmakokinetyce i farmakodynamice, niewykazujące interakcji ze składnikami diety, niewymagające monitorowania terapii, które sprawdziły się już w zapobieganiu zakrzepicy żylnej u osób po zabiegach ortopedycznych [1], oceniano w badaniach III fazy w profilaktyce udarów mózgu u chorych z migotaniem przedsionków.

Niniejsze opracowanie ma na celu podsumowanie wiedzy na temat nowych doustnych antykoagulantów: api­ksabanu, dabigatranu, edoksabanu, rywaroksabanu.

Apiksaban – badania AVERROES i ARISTOTLE

Apiksaban jest bezpośrednim odwracalnym inhibitorem aktywnego czynnika X. Hamuje czynnik Xa wolny, związany ze skrzepem oraz kofaktorem Va i fosfolipidami powierzchniowymi w kompleks protrombinazy [2]. Dostępne dotychczas inhibitory czynnika Xa (heparyna i fondaparynuks) działają za pośrednictwem antytrombiny III, która słabiej niż protrombina wiąże się z czynnikiem Xa, kiedy ten tworzy kompleks protrombinazy. Z kolei właśnie czynnik Xa związany w kompleks protrombinazy najefektywniej promuje krzepnięcie, przekształcając protrombinę w trombinę. Apiksaban w 45–80% wchłania się z przewodu pokarmowego, maksymalne stężenie osiąga po 2 godzinach, okres półtrwania leku wynosi 8–15 godzin [3]. Jest eliminowany z organizmu poprzez metabolizm oksydacyjny (CYP3A4) i wydalanie z moczem (30%) oraz z żółcią (70%). W niewielkim stopniu jest substratem dla glikoproteiny P – białka wchodzącego w skład błony komórkowej i odpowiedzialnego za usuwanie substancji obcych, w tym leków, z wnętrza komórek. Nie opisano interakcji apiksabanu ze składnikami diety, natomiast jednoczesne stosowanie leku z silnymi inhibitorami CYP3A4 (rytonawir, ketokonazol) zwiększa ryzyko krwawienia i jest przeciwwskazane. Z kolei jednoczesne podawanie apiksabanu z innymi substratami dla glikoproteiny P (werapamil, amiodaron, ryfampicyna, ziele dziurawca) może zmieniać stężenie leku w organizmie, dlatego wymaga dużej ostrożności.

Po...


Pełna treść artykułu...