eISSN: 2299-0038
ISSN: 1643-8876
Menopause Review/Przegląd Menopauzalny
Current issue Archive Manuscripts accepted About the journal Special Issues Editorial board Abstracting and indexing Subscription Contact Instructions for authors Ethical standards and procedures

SCImago Journal & Country Rank
 
3/2009
vol. 8
 
Share:
Share:
more
 
 
Original paper

Acquisition of endometrium ultrasound scans and its effect on the results of computer analysis of texture

Grażyna Dec
,
Michał Strzelecki
,
Marcin Anioł
,
Andrzej Materka
,
Piotr Sieroszewski

Przegląd Menopauzalny 2009; 3: 127–131
Online publish date: 2009/07/02
Article file
Get citation
ENW
EndNote
BIB
JabRef, Mendeley
RIS
Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero
AMA
APA
Chicago
Harvard
MLA
Vancouver
 
 

Wstęp
Komputerowa analiza obrazu biomedycznego znajduje coraz szersze zastosowanie w diagnostyce. Wyniki pozwalające odróżnić złośliwy proces nowotworowy od zmian łagodnych na podstawie analizy obrazów ultrasonograficznych budzą nadzieje na powstanie skutecznej diagnostyki nieinwazyjnej. Wykorzystanie komputerowej analizy obrazu (w szczególności analizy tekstury, która koduje cechy morfologiczne obrazowanych tkanek i narządów) w praktyce klinicznej wymaga jednak standaryzacji, precyzyjnego omówienia sposobu wykonania badania, parametrów nastawów aparatu i określenia sposobu analizy komputerowej, by uzyskać powtarzalność wyników.
Cel pracy
Celem pracy było określenie wpływu parametrów akwizycji obrazu – głębokości penetracji ultradźwięków na wyniki automatycznej klasyfikacji tekstury obrazów USG.
Materiał i metody
Materiał badawczy stanowiło 21 pacjentek hospitalizowanych w Klinice Medycyny Płodu i Ginekologii I Katedry Ginekologii i Położnictwa Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, u których wykonano badanie ultrasonograficzne przed planowanym zabiegiem wyłyżeczkowania jamy macicy z powodu nieprawidłowego krwawienia z dróg rodnych w okresie okołomenopauzalnym. Po weryfikacji histopatologicznej do badania włączono wyniki 6 pacjentek z rozpoznaniem adenocarcinoma oraz po 3 pacjentek z rozpoznaniem degeneratio cystica, endometrium dyshormonoticum, endometrium proliferans, endometrium secretans, polypus endometrialis. Badania wykonywano za pomocą ultrasonografu EnVisor firmy Philips. W trakcie badania ultrasonograficznego głowicą przezpochwową o częstotliwości 6,25 MHz zapisano obrazy ultrasonograficzne endometrium uzyskane przy 4 różnych głębokościach penetracji ultradźwięków: 6 cm, 8 cm, 10 cm i 13 cm. Pozostałe nastawy aparatu były jednakowe.
Analizowano wpływ głębokości penetracji ultradźwięków na wartości cech tekstury oraz różnicowanie obrazów endometrium pacjentek z rozpoznaniem adenocarcinoma od obrazów prawidłowych i łagodnych schorzeń endometrium. Do klasyfikacji obrazów wykorzystano nieliniową analizę dyskryminacyjną (NDA) oraz liniową analizę dyskryminacyjną (LDA) z zastosowaniem klasyfikatora najbliższego sąsiada (1-NN).
Wyniki
Badanie wpływu odległości na wartości cechy tekstury
Analizowano obrazy ultrasonograficzne 6 pacjentek z rozpoznaniem adenocarcinoma. Obrazy podzielono na 4 klasy w zależności od głębokości penetrowania ultradźwięków: 1 – 13 cm; 2 – 6 cm; 3 – 8 cm; 4 – 10 cm. Dokonano ich dyskryminacji z wykorzystaniem cech tekstury. Rozkład trzech najlepiej dyskryminujących cech przedstawiono na rycinie 1. Każda cyfra reprezentuje wektor cech odpowiadający jednemu z analizowanych obrazów endometrium, wartość cyfry odpowiada głębokości penetrowania ultradźwięków w trakcie badania.
Na rycinie 2. przedstawiono rozkład cech tekstur analizowanych obrazów endometrium (z ryc. 1.) po przetworzeniu przez sieć neuronową. Mimo że badane obrazy przedstawiają ten sam obszar (endometrium tej samej pacjentki), to z punktu widzenia analizy tekstury obszary te są różne.
Dyskryminacja obrazów endometrium pacjentek z rozpoznaniem adenocarcinoma
Przy głębokości penetracji ultradźwięków 6 cm
Rozkład 5 cech tekstur, wybranych na podstawie współczynnika Fishera, analizowanych obrazów endometrium (analiza LDA) przy głębokości penetracji ultradźwięków 6 cm przedstawiono na rycinie 3.
Jeden przypadek raka endometrium w grupie pacjentek z obrazem prawidłowym i ze zmianami łagodnymi przy głębokości penetracji ultradźwięków 6 cm (ryc. 3.) i 8 cm (ryc. 4.) dotyczy pacjentki, u której badanie ultrasonograficzne przeprowadzone było miesiąc po poprzednim łyżeczkowaniu jamy macicy.
Przy głębokości penetracji ultradźwięków 8 cm
Rozkład 5 cech tekstur, wybranych na podstawie współczynnika Fishera, analizowanych obrazów endometrium (analiza LDA) przy głębokości penetracji ultradźwięków 8 cm przedstawiono na rycinie 4.
Przy głębokości penetracji ultradźwięków 10 cm
Rozkład 5 cech tekstur, wybranych na podstawie współczynnika informacji wzajemnej, analizowanych obrazów endometrium (analiza LDA) przy głębokości penetracji ultradźwięków 10 cm przedstawiono na rycinie 5.
Przy głębokości penetracji ultradźwięków 13 cm
Na rycinie 6. przedstawiono rozkład 5 cech tekstur, wybranych na podstawie współczynnika Fishera, analizowanych obrazów endometrium (analiza LDA) przy głębokości penetracji ultradźwięków 13 cm.
Dyskusja
Stworzenie algorytmu postępowania umożliwiającego wczesne rozpoznanie raka endometrium, zanim wystąpią pierwsze objawy tej choroby, od wielu lat stanowi istotne wyzwanie dla ginekologów.
Wprowadzenie badań ultrasonograficznych narządów płciowych dawało możliwość pomiaru grubości endometrium. Oceniano grubości dwóch warstw błony śluzowej macicy. Sugerowano, że przy grubości poniżej 5 mm ryzyko występowania raka endometrium jest niewielkie. Zwrócono jednak uwagę na brak powtarzalności pomiarów [1]. Kolejnym krokiem była ocena jednorodności błony śluzowej stwierdzanej w badaniu ultrasonograficznym. Tu również brakowało obiektywizacji wyników. Komputerowa analiza obrazów ultrasonograficznych okazała się bardzo pomocna. Zastosowana została do oceny tekstury płytki miażdżycowej [2], zmian wątroby [3] i ściany aorty [4]. Pozwoliła na odróżnienie złośliwych zmian nowotworowych od zmian łagodnych w obrębie sutka [5], prostaty [6], trzustki [7] i endometrium [8, 9]. Ocena tekstury endometrium pozwoliła także na odróżnienie charakterystycznego obrazu endometrium świadczącego o odpowiednim przygotowaniu błony śluzowej macicy do programu in vitro [10]. Analizę komputerową wykorzystano również do oceny obrazu histeroskopowego [11].
Inny kierunek badań ocenia objętość i unaczynienie endometrium w ultrasonografii 3D [12]. Mansour i wsp. wskazują na większą czułość pomiaru objętości endometrium aniżeli tylko jego grubości w prognozowaniu złośliwości. Podają, że objętość równa lub większa od 1,35 ml może determinować wystąpienie procesu złośliwego u kobiet z krwawieniem pomenopauzalnym [13]. Ocena unaczynienia endometrium kobiet z krwawieniami pomenopauzalnymi w pracy Alcazara i wsp. wskazuje na wyższy indeks naczyniowy oraz pomiary przepływów w przypadku występowania zmiany złośliwej [14]. Indeks naczyniowy określono jako najlepszy parametr prognostyczny raka endometrium.
Wykorzystanie komputerowej analizy obrazu w praktyce klinicznej wymaga jednak standaryzacji, precyzyjnego omówienia sposobu wykonania badania, parametrów nastawów aparatu i określenia sposobu analizy komputerowej, by uzyskać powtarzalność otrzymywanych wyników. Takie standaryzowane badania przeprowadzone zostały w odniesieniu do oceny płytki miażdżycowej [15] oraz unaczynienia endometrium w badaniu power doppler [16]. Uzyskane wyniki są obiecujące, wykazano skuteczność zastosowanej komputerowej analizy obrazu tekstur endometrium do dyskryminacji adenocarcinoma i innych schorzeń, a także znaczenie wyboru odpowiedniej głębokości penetracji ultradźwięków.
Wnioski
1. Głębokość penetracji ultradźwięków ma wpływ na wartości cech tekstury. Zatem proces selekcji cech tekstury i ich klasyfikacji należy powtarzać każdorazowo przy zmianie głębokości.
2. Najlepsza dyskryminacja obrazów endometrium pacjentek z rozpoznaniem adenocarcinoma od obrazów innych schorzeń występowała dla głębokości penetracji ultradźwięków 6 i 8 cm, gdzie przy zastosowaniu liniowej analizy dyskryminacyjnej i klasyfikatora najbliższego sąsiada uzyskano błąd klasyfikacji poniżej 10%.
3. Najbardziej dyskryminacyjne cechy pochodzą z transformaty falkowej oraz modelu autoregresji; najlepszą metodą selekcji cech okazuje się współczynnik Fishera. Wyniki te potwierdzają skuteczność użycia tych cech do analizy tekstury obrazów ultrasonograficznych [4].
Piśmiennictwo
1. Epstein E, Valentin L. Intraobserver and interobserver reproducibility of ultrasound measurements of endometrial thickness in postmenopausal women. Ultrasound Obstet Gynecol 2002; 20: 486-91.
2. Kokkos SK, Stevens JM, Nicolaides AN, et al. Texture analysis of ultrasonic images of symptomatic carotid plaques can identify those plaques associated with ipsilateral embolic brain infarction. Eur J Vasc Endovasc Surg 2007; 33: 422.
3. Kim SH, Lee JM, Kim KG, et al. Computer-aided image analysis of focal hepatic lesions in ultrasonography: preliminary results. Abdom Imaging 2008; 34: 183-91.
4. Chrzanowski L, Drożdż J, Strzelecki M, et al. Application of neural networks for the analysis of intravascular ultrasound and histological aortic wall appearance-an in vitro tissue characterization study. Ultrasound Med Biol 2008; 34: 103-13.
5. Wu WJ, Moon WK. Ultrasound breast tumor image computer-aided diagnosis with texture and morphological features. Acad Radiol 2008; 15: 873-80.
6. Mohamed SS, Salama MA. Prostate cancer spectral multifeature analysis using TRUS images. IEEE Trans Med Imaging 2008; 27: 548.
7. Das A, Nguyen CC, Li F, Li B. Digital image analysis of EUS images accurately differentiates pancreatic cancer from chronic pancreatitis and normal tissue. Gastrointest Endosc 2008; 67: 861-7.
8. Dec G, Strzelecki M, Sieroszewski P, Zieliński K. Komputerowa analiza obrazu ultrasonograficznego
9. Michail G, Karahaliou A, Skiadopoulos S, et al. Texture analysis of perimenopausal and post-menopausal endometrial tissue in grayscale transvaginal ultrasonography. Br J Radiol 2007; 80: 609-16.
10. Fanchin R, Righini C, Ayoubi JM, et al. New look at endometrial echogenicity: objective computer-assisted measurements predict endometrial receptivity in in vitro fertilization-embryo transfer. Fertil Steril 2000; 74-27.
11. Neofytou MS, Tanos V, Pattichis MS, et al. A standardised protocol for texture feature analysis of endoscopic images in gynaecological cancer. Biomed Eng Online 2007; 6: 44.
12. Jokubkiene L, Sladkevicius P, Rovas L, Valentin L. Assessment of changes in endometrial and subendometrial volume and vascularity during the normal menstrual cycle using three-dimensional power Doppler ultrasound. Ultrasound Obstet Gynecol 2006; 27: 672-9.
13. Mansour G.M, El-Lamie IK, El-Kady MA, et al. Endometrial volume as predictor of malignancy in women with postmenopausal bleeding. Int J Gynaecol Obstet 2007; 99: 206-10.
14. Alkazar JL, Galvan R. Three-dimensional power Doppler ultrasound scanning for the prediction of endometrial cancer in women with postmenopausal bleeding and thickened endometrium. Am J Obstet Gynecol 2009; 200: 44.e1-6.
15. Kakkos SK, Nicolaides AN, Kyriacou E, et al. Effect of zooming on texture features of ultrasonic images. Cardiovasc Ultrasound 2006; 28: 4-8.
16. Epstein E, Skoog L, Isberg PE, et al. An algorithm including results of gray-scale and power Doppler ultrasound examination to predict endometrial malignancy in women with postmenopausal bleeding. Ultrasound Obstet Gynecol 2002; 20: 370-6.
Copyright: © 2009 Termedia Sp. z o. o. This is an Open Access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0) License (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/), allowing third parties to copy and redistribute the material in any medium or format and to remix, transform, and build upon the material, provided the original work is properly cited and states its license.
Quick links
© 2020 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.
PayU - płatności internetowe