Opieka paliatywna nad osobami umierającymi z uwagi na złożoność potrzeb pacjentów i ich opiekunów jest wielkim wyzwaniem terapeutycznym i organizacyjnym.
Celem pracy była analiza wyników uzyskanych w czasie stosowania Zintegrowanego Systemu Opieki (ZSO) dla pacjentów umierających na oddziale opieki paliatywnej (OOP) z powodu choroby nowotworowej. Dokumentacja ZSO składa się z 3 części. Pierwsza zawiera listę potrzeb pacjenta oraz wymaganych czynności związanych z poprawą jego komfortu; druga dotyczy bieżącej opieki i monitorowania komfortu co 4 i 12 godz.; trzecia – oceny realizacji celów związanych z poprawą jakości opieki, zawiera też formularz przeznaczony do notowania niezgodności.
Przeprowadzono analizę dokumentacji medycznej 36 pacjentów spośród 64, którzy zostali objęci ZSO od stycznia do maja 2010 r. Jednym z kryteriów włączenia do badania była hospitalizacja przez minimum 2 doby i kompletność zapisów w dokumentacji ZSO przez co najmniej 12 godz. Do najczęściej występujących objawów należały osłabienie (94,4%), zaburzenia świadomości (80,5%), splatanie (69,4%), zaleganie wydzieliny w drogach oddechowych (50%), duszność (44,4%) i ból (47,2%). Kontrola takich objawów, jak ból, splątanie i rzężenia, wykazała, że 2 pierwsze były opanowane u prawie wszystkich pacjentów na 12 i 4 godz. przed śmiercią. Wyniki obserwacji co 4 godz. wykazały jednak, że u 16 pacjentów (44,4%) objawy z układu oddechowego nie były w pełni kontrolowane. U 4 pacjentów nieskuteczna była kontrola podwyższonej temperatury ciała. Pozostałe objawy były opanowane u większości pacjentów. Zapewnienie komfortu psychicznego i duchowego w przygotowaniu do zbliżającej się śmierci nie zostało osiąg­nięte u 5 osób (13,8%). W ocenie personelu medycznego pacjenci objęci ZSO umierali w spokoju – bez bólu i pobudzenia.