Streszczenie
Angażowanie rodziców i opiekunów w szkolne działania profilaktyczne dotyczące substancji psychoaktywnych: szanse, bariery i wyzwania
Drug and Alcohol Research Centre, Middlesex University, London, UK
Alcohol Drug Addict 2026; 39 (1): 13-28
Wprowadzenie
Zaangażowanie rodziców stanowi kluczowy element prowadzonej w szkołach skutecznej edukacji profilaktycznej dotyczącej substancji psychoaktywnych. Zgodnie z dymensjonalnym modelem udziału rodziców w działaniach profilaktycznych, w którym z jednej strony rozróżnia się udział rodziców i/lub otrzymywanie przez nich informacji, a z drugiej – ich aktywne zaangażowanie i współpracę, w artykule analizowano zaangażowanie rodziców uczestniczących w warsztatach edukacyjnych będących częścią szerszego programu profilaktycznego realizowanego w 11 szkołach w Anglii. Badano czynniki, które sprzyjają prawdziwemu zaangażowaniu rodziców w działania profilaktyczne.
Materiał i metody
Zastosowane metody obejmowały udział rodziców w ankiecie ewaluacyjnej online oraz zebranie danych podczas stacjonarnych, zogniskowanych wywiadów grupowych z nauczycielami i uczniami. Dane jakościowe zostały zarejestrowane na nośniku audio, poddane transkrypcji, a następnie standardowej analizie w celu zidentyfikowania barier i czynników sprzyjających zaangażowaniu rodziców.
Wyniki
Frekwencja rodziców na warsztatach była niska, jak również ich udział w ankiecie ewaluacyjnej. Rodzice, którzy wzięli udział w warsztatach, zgłaszali zwiększenie wiedzy i pewności siebie oraz zwiększenie praktycznych umiejętności rozmawiania z dziećmi na temat substancji psychoaktywnych. Nauczyciele opisywali istotne bariery strukturalne i interpersonalne utrudniające zaangażowanie rodziców w program profilaktyczny. Uczniowie wspieralizaangażowanie rodziców, wyrażali jednocześnie obawy dotyczące ich możliwie nadmiernej reakcji na informacje o substancjach psychoaktywnych. Podkreślali też znaczenie zaufania i dobrej atmosfery w procesie komunikacji.
Wnioski
Wyniki niniejszego badania potwierdzają ustalenia wcześniejszych badań na temat wyzwań związanych ze znaczącym zaangażowaniem rodziców w programy profilaktyczne dotyczące substancji psychoaktywnych. W badaniu podkreśla się znaczenie budowania partnerstwa między szkołą, uczniami, rodzicami i osobami prowadzącymi programy profilaktyczne w celu wspierania aktywnego udziału rodziców w programach, opartego na współpracy i zaangażowaniu.
Słowa kluczowe
profilaktyka, uczniowie, używanie substancji psychoaktywnych, rodzice, opiekunowie


