eISSN: 2299-0038
ISSN: 1643-8876
Menopause Review/Przegląd Menopauzalny
Current issue Archive Manuscripts accepted About the journal Special Issues Editorial board Abstracting and indexing Subscription Contact Instructions for authors Ethical standards and procedures

SCImago Journal & Country Rank
 
4/2007
vol. 6
 
Share:
Share:
more
 
 

Comparison of oestrogen and complex hormonal therapy impact on selected functions of neutrophils in peripheral blood

Przegląd Menopauzalny 2007; 4: 208–211
Online publish date: 2007/08/28
Article file
- porownanie.pdf  [0.06 MB]
Get citation
ENW
EndNote
BIB
JabRef, Mendeley
RIS
Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero
AMA
APA
Chicago
Harvard
MLA
Vancouver
 
 
Progestageny są związkami chemicznymi o budowie steroidowej, charakteryzującymi się powinowactwem do receptora progesteronowego. Związki te znalazły na przestrzeni lat szerokie zastosowanie w ginekologii i położnictwie. U kobiet w okresie klimakterium progestageny są obecnie stosowane w terapii zaburzeń miesiączkowania, rozrostów endometrium, endometriozy, łagodnych zmian sutka oraz niektórych nowotworów (rak trzonu macicy, jajnika, sutka). Jeśli zachodzi taka potrzeba, i nie ma przeciwwskazań, są również skutecznym środkiem antykoncepcyjnym (tabletki, iniekcje domięśniowe, implanty podskórne). W ramach terapii hormonalnej u kobiet w wieku okołomenopauzalnym i pomenopauzalnym ich główną – choć nie jedyną – rolą jest zabezpieczenie błony śluzowej jamy macicy przed rozrostami, a w konsekwencji przed rozwojem adenocarcinoma endometrii.
Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczącymi terapii hormonalnej (HT) do zapewnienia bezpieczeństwa i compliance HT istotny jest zindywidualizowany, właściwy dobór komponentu progestagennego – możliwie w niskiej dawce [1]. Z każdym rokiem poszerza się grupa związków progestagennych dostępnych w terapii ginekologicznej. Zjawisko takie obserwowane jest również na polu terapii hormonalnej. Do znalezienia idealnego progestagenu ciągle jest jednak daleko. Jedną z cech takiego idealnego progestagenu jest jak najmniejsze działanie znoszące korzystne efekty komponentu estrogenowego. U podstaw korzystnego działania estrogenów – zarówno wobec krótkotrwałych, jak i odległych skutków menopauzy – leży ich efekt antyoksydacyjny. Wiele badań, w tym badania własne [2–5], potwierdza antyoksydacyjne działanie estrogenów stosowanych w menopauzalnej HT. Jego mechanizm molekularny nadal pozostaje do końca niewyjaśniony, a samo zagadnienie wciąż budzi kontrowersje [5]. Otwartą kwestią jest również to, czy składowa progestagenna terapii hormonalnej ma wpływ na antyoksydacyjny efekt komponentu estrogenowego.

Cel pracy

Porównanie wpływu hormonalnej terapii estrogenowej i złożonej estrogenowo-gestagenowej, stosowanych u kobiet pomenopauzalnych na generację reaktywnych form tlenu przez neutrofile krwi obwodowej.

Materiał i metody

Do badania włączono 88 kobiet w wieku pomenopauzalnym, leczonych w Poradni Kliniki Ginekologii i Chorób Menopauzy ICZMP w Łodzi. Badane kobiety ze wskazaniami do stosowania terapii hormonalnej i po wykluczeniu ewentualnych przeciwwskazań zakwalifikowano do HT. Dodatkowymi kryteriami wykluczającymi były występowanie ostrych lub przewlekłych chorób zapalnych, cukrzycy, stosowanie leków o właściwościach antyoksydacyjnych oraz HT w okresie ostatnich 6 mies. Grupę I (n=42) stanowiły chore, które w wywiadzie zgłosiły, że wcześniej poddane były operacji usunięcia macicy. W grupie tej zastosowano doustną terapię hormonalną zawierającą 17b-estradiol w dawce 1 mg. Pacjentkom z grupy II (n=46) podawano HT doustną złożoną, o reżimie ciągłym, opartą na 1 mg 17b-estradiolu i 0,5 mg octanu noretisteronu (NETA).
Efekt antyoksydacyjny HT w obu grupach kobiet oceniano, porównując generację reaktywnych form tlenu przez neutrofile krwi obwodowej pacjentek, oznaczaną na podstawie pomiaru chemiluminescencji (CL) w czasie tzw. wybuchu tlenowego tych komórek przed rozpoczęciem terapii hormonalnej oraz po 3 i 6 mies. jej stosowania. Do wywołania wybuchu tlenowego neutrofili zastosowano stymulatory – formylo-metionylo-leucylofenyloalaninę (fMLP), octan mirystynianu forbolu (PMA) i zymosan firmy Sigma-Aldrich. Jako wzmacniacza chemiluminescencji bezpośredniej użyto luminolu (Sigma-Aldrich). Płyn PBS (fizjologiczny roztwór NaCl zbuforowany fosforanami) wyprodukowała firma Biomed.
Pomiaru chemiluminescencji dokonywano przy użyciu aparatu LUMINOMETR 1251 (Pharmacia LKB). Badania przeprowadzano w stałej temperaturze 37°C±0,1. Luminometr w ciągu 30 min wykonywał 15 pomiarów. Każdą serię pomiarów przeprowadzano na 4 próbkach krwi, powtarzając ją 2-krotnie. Na podstawie wyników pomiarów obliczano parametry chemiluminescencji:
• pole powierzchni pod krzywą emisji w funkcji czasu liczoną w ciągu 30 min, wyrażające całkowitą wartość energii wyemitowaną przez komórki w czasie pomiaru,
• maksimum krzywej emisji.
Oceniano chemiluminescencję spontaniczną neutrofili (BS) i stymulowaną za pomocą fMLP, PMA oraz zymosanu. Próbki, w których oceniano wybuch tlenowy neutrofili spoczynkowych zawierały 20 µl krwi pełnej, 20 µl luminolu, 20 µl PBS (BS), lub 20 µl fMLP (2 × 10-6 M/ml), lub 20 µl PMA (2 × 10-8 M/ml), lub 30 µl zymosanu (10 mg/ml), PBS do łącznej objętości 1000 µl.
Do oceny istotności zmian wartości parametrów chemiluminescencji w czasie stosowania HT w obu grupach pacjentek użyto metody analizy wariancji dla zmiennych zależnych.

Wyniki

Wartości pól pod krzywymi emisji chemiluminescencji spontanicznej (BS) neutrofili spoczynkowych i po stymulacji fMLP, PMA oraz zymosanem nie wykazywały różnic istotnych statystycznie w porównaniu grupy kobiet stosujących estrogenową terapię hormonalną zawierającą 1 mg estradiolu (grupa I) z chorymi otrzymującymi terapię opartą o 1 mg estradiolu + 0,5 mg NETA (grupa II) – zarówno przed rozpoczęciem terapii substytucyjnej, jak i w jej trakcie (tab. I).
Wartości maksymalne chemiluminescencji spontanicznej neutrofili spoczynkowych i po stymulacji fMLP, PMA oraz zymosanem również nie wykazywały takich różnic w obu badanych grupach (tab. I).

Dyskusja,Br>
Badaniach wykazały, że komponent progestagenowy złożonej terapii hormonalnej nie zmniejsza korzystnego efektu antyoksydacyjnego estrogenów. Większość przeprowadzonych badań dotyczy antyoksydacyjnego efektu estrogenów. Niewiele jest dostępnych prac oceniających działanie antyoksydacyjne gestagenów, a ich wyniki są rozbieżne.
Według Arteagi i wsp. [6] gestageny nie przejawiają ani działania antyoksydacyjnego, ani prooksydacyjnego. Co więcej, ich działanie nie zaburza antyoksydacyjnego efektu estrogenów w przypadku ich jednoczesnego stosowania w HT.
Takie same wnioski wyciągnięte zostały na podstawie wyników innych badań prowadzonych zarówno in vitro, jak i in vivo [7, 8].
Przeciwnie, Goodman i wsp. [9] udowodnili aktywność antyoksydacyjną gestagenów w badaniach in vitro nad peroksydacją LDL wywoływaną FeSO4 i b-peptydem amyloidowym.
Aktywność tą potwierdzili w swoich badaniach in vivo Tanquilli, Mazzanti i Cugini [10]. Wykazali oni w grupie 12 kobiet okołomenopauzalnych hamujący wpływ octanu medroksyprogesteronu podawanego przez 5 dni w dawce 20 mg/dzień na peroksydację LDL w błonach płytek krwi ocenianą za pomocą skoniugowanych dienów. Co więcej, w II etapie badań udowodniono, że przy stosowaniu HT estrogenowo-gestagenowej peroksydacja LDL była niższa w fazie cyklu, gdy kobiety otrzymywały plastry uwalniające 50 µg estradiolu i 10 mg octanu medroksyprogesteronu niż w fazie gdy podawany był sam estrogen.
Z kolei Clemente i wsp. [11] stwierdzili, że gestageny zmniejszają w niewielkim stopniu efekt antyoksydacyjny estrogenów w przypadku ich łącznego stosowania w HT.
W badaniach Bednarek-Tupikowskiej i wsp. porównywano wpływ terapii estrogenowej i estrogenowo-gestagenowej na peroksydację lipidów oraz całkowity status antyoksydacyjny organizmu (ang. total antyoxidative status – TAS). Stwierdzono, że komponent progestagenny, w tym przypadku octan medroksyprogesteronu (MPA), nie zmniejsza pozytywnego działania antyoksydacyjnego estrogenów [12].

Wnioski


Progestageny stosowane w złożonej terapii hormonalnej u kobiet pomenopauzalnych nie zmniejszają antyoksydacyjnego działania estrogenów.

Piśmiennictwo
1. Rekomendacja Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w sprawie stosowania hormonalnej terapii zastępczej po badaniach WHI i Million Women Study. Prz Menopauz 2003; 5: 8-9.
2. Yu X, Tang Y, Li F, et al. Protection against hydrogen peroxide-induced cell death in cultured human retinal pigment epithelial cells by 17beta-estradiol: a differential gene expression profile. Mech Ageing Dev 2005; 126: 1135-45.
3. Moorthy K, Sharma D, Basir SF, Baquer NZ. Administration of estradiol and progesterone modulate the activities of antioxidant enzyme and aminotransferases in naturally menopausal rats. Exp Gerontol 2005; 40: 295-302.
4. Claassen H, Schunke M, Kurz B. Estradiol protects cultured articular chondrocytes from oxygen-radical-induced damage. Cell Tissue Res 2005; 319: 439-45.
5. Stetkiewicz T, Połać I, Stachowiak G, et al. Assesment of the influence of hormonal replacement therapy in postmenopausal women on rective oxygen intermediates generation by neutrophils. Acta Toxicologica 2003; 11: 75-8.
6. Arteaga E, Villaseca P, Rojas A, et al. Comparison of the antioxidant effect of estriol and estradiol on low density lipoproteins in post-menopausal women. Rev Med Chil 1998; 126: 481-7.
7. McManus J, McEneny J, Young IS, Thompson W. The effect of various oestrogens and progestogens on the susceptibility of low density lipoproteins to oxidation in vitro. Maturitas 1996; 25: 125-31.
8. Schröder J, Dören M, Schneider B, Oettel M. Are the antioxidative effects of 17 beta-estradiol modified by concomitant administration of a progestin? Maturitas 1996; 25: 133-9.
9. Goodman Y, Bruce AJ, Cheng B, Mattson MP. Estrogens attenuate and corticosterone exacerbates excitotoxicity, oxidative injury, and amyloid beta-peptide toxicity in hippocampal neurons. J Neurochem 1996;
Copyright: © 2007 Termedia Sp. z o. o. This is an Open Access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0) License (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/), allowing third parties to copy and redistribute the material in any medium or format and to remix, transform, and build upon the material, provided the original work is properly cited and states its license.
Quick links
© 2021 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.