Wprowadzenie. Czerniak cechuje się obecnie najwyższym wzrostem zachorowań wśród wszystkich nowotworów. Wyniki licznych badań naukowych potwierdziły związek pomiędzy ekspozycją na promieniowanie ultrafioletowe w solariach a zwiększonym ryzykiem rozwoju melanocytowych i niemelanocytowych nowotworów skóry.

Cel pracy. Ocena czasu, jaki upływa od momentu intensywnego korzystania z solarium do rozpoznania czerniaka oraz wpływu korzystania z solariów na stopień zaawansowania czerniaka w chwili rozpoznania.

Materiał i metodyka. Do badania włączono 212 pacjentów z czerniakiem, w tym 121 kobiet i 91 mężczyzn, w wieku 19–90 lat (średnia: 55,2 roku) oraz 106 osób stanowiących zdrową grupę kontrolną dobraną pod względem wieku i płci. W celu uzyskania danych z wywiadu wykorzystano szczegółową ankietę, która uwzględniała informacje dotyczące czasu i częstości korzystania z solariów. Pozostałe dane otrzymano z dokumentacji medycznej pacjentów.

Wyniki. Łącznie 79 (37,2%) pacjentów z 212 podało w wywiadzie, że korzystało z solarium kiedykolwiek w życiu, w tym 23 (10,8%) 10 razy lub więcej. W grupie osób zdrowych wartości te wynosiły odpowiednio 35/106 (33,0%) oraz 14/106 (13,2%). Wśród osób korzystających z solarium średnia liczba wizyt wynosiła 28,6 ±38,1 (średnia ± odchylenie standardowe) dla osób chorujących na czerniaka i 9,1 ±8,9 dla osób zdrowych (p < 0,05). Średnia grubość czerniaka w skali Breslowa była istotnie mniejsza u pacjentów korzystających z solarium niż u osób, które nigdy nie korzystały z solarium. Wartości te wynosiły odpowiednio 2,1 mm i 3,1 mm. Czerniak rozpoznawany był średnio po 8,8 roku od czasu największej ekspozycji na promieniowanie UV w solarium.

Wnioski. U pacjentów intensywnie korzystających z solarium najczęściej występował czerniak szerzący się powierzchownie po około 8,8 roku od momentu największej ekspozycji.