Wprowadzenie. Zwiększone ryzyko występowania raków skóry w populacji chorych po przeszczepieniu narządów jest dobrze znane i udokumentowane w piśmiennictwie. Znacznie mniej wiadomo na temat częstości występowania czerniaka oraz rokowania u chorych z tej populacji z czerniakiem. U chorych po transplantacji narządu należy rozważać problem czerniaka w trzech aspektach klinicznych: nowotworu powstającego u chorych po przeszczepieniu, jako wznowę ognisk leczonych przed przeszczepieniem lub nowotwór przeniesiony od dawcy.

Cel pracy. Określenie ryzyka zachorowania na czerniaka oraz uzyskanie danych dotyczących przeżycia i rokowania u chorych po przeszczepieniu narządów z tym nowotworem.

Materiał i metodyka. Dane dotyczące oceny częstości występowania czerniaka w populacji chorych po przeszczepieniu narządów były gromadzone i analizowane na Uniwersytecie w Oksfordzie – Klinika Transplantologii Klinicznej i Klinika Dermatologii. Analizę przeprowadzono dla 1958 chorych, u których wykonano 2342 przeszczepienia narządów. W celu oceny czasu przeżycia i rokowania u chorych po przeszczepieniu narządu z czerniakiem analizowano dane z 14 ośrodków europejskich będących członkami SCOPE (ang. Skin Care in Organ Transplant Patients – Europe).

Wyniki. W trakcie badania na Uniwersytecie w Oksfordzie zdiagnozowano 14 przypadków inwazyjnego czerniaka u 12 chorych po przeszczepieniu nerki. Łączny współczynnik ryzyka wystąpienia czerniaka w oksfordzkiej populacji biorców przeszczepów narządowych wyniósł 8,4 na 10 000 przeszczepolat. Stwierdzono 5-krotnie zwiększoną zapadalność na czerniaka. W grupie chorych analizowanych w ramach badań stowarzyszenia SCOPE zdiagnozowano 89 przypadków czerniaka po przeszczepieniu narządów. W pracy wykazano, że czerniaki w stadium T1 i T2 rozwijające się po transplantacji mają podobne rokowanie jak w populacji ogólnej, natomiast rokowanie u chorych po przeszczepieniu narządu z guzami T3 i T4 było znamiennie gorsze.

Wnioski. Ze względu na gorsze rokowanie u chorych po przeszczepieniach narządowych z rozpoznanym czerniakiem niezmiernie ważne jest wykrycie jego pierwotnych ognisk we wczesnym etapie rozwoju nowotworu, co daje szansę pełnego wyleczenia po standardowym leczeniu chirurgicznym.