Uzyskanie dostępu donaczyniowego u pacjenta w stanie bezpośredniego zagrożenia życia jest jedną z najtrudniejszych procedur ratowniczych w warunkach pomocy przedszpitalnej. Wkłucie doszpikowe stanowi szybką i bezpieczną alternatywę dostępu do układu krwionośnego w sytuacji, gdy tradycyjna kaniulizacja naczynia żylnego jest znacznie utrudniona bądź niemożliwa. W pracy przedstawiono aspekty prawne dotyczące wykonania dostępu doszpikowego (intraosseous – IO) w praktyce pielęgniarki ratunkowej, jak również ratownika medycznego. Przedstawiono historię, omówiono wskazania, przeciwwskazania oraz potencjalne powikłania związane z uzyskaniem dostępu śródkostnego na podstawie aktualnych rekomendacji Europejskiej Rady Resuscytacji (European Resuscitation Council – ERC), Polskiej Rady Resuscytacji (Polish Resuscitation Council – PRC), American Council of Learned Societies (ACLS), Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego (American Heart Association – AHA). Dokonano porównania dostępnych na rynku manualnych i mechanicznych narzędzi do IO, przedstawiając ich zalety oraz wady na podstawie doniesień naukowych. Skoncentrowano się na punktach anatomicznych dostępu do jamy szpikowej, dokładnie omówiono technikę i zaproponowano procedurę zakładania i pielęgnacji dostępu doszpikowego w warunkach szpitalnego oddziału ratunkowego.

Wnioski: Dostęp doszpikowy jest bezpiecznym, wiarygodnym i szybkim rozwiązaniem w nagłych wypadkach u dorosłych i dzieci w sytuacji braku możliwości lub trudności w dostępie dożylnym. Czas wytworzenia dostępu doszpikowego jest znacząco krótszy w porównaniu z kaniulizacją naczyń obwodowych. Dostęp doszpikowy jest rozwiązaniem krótkoterminowym, w uzasadnionych przypadkach nie powinien być utrzymywany dłużej niż 96 godz., optymalny czas utrzymania to 24 godz. Pielęgniarka systemu może wykonać wkłucie doszpikowe po odbyciu specjalistycznego kursu.