Jednym z najbardziej agresywnych nowotworów złośliwych jest czerniak, którego częstość występowania gwałtownie się zwiększa w ostatnich latach. Rodzinne agregacje czerniaka stwierdza się w około 3–15% wszystkich zdiagnozowanych przypadków tego nowotworu. Głównym genem dużego ryzyka jest gen supresorowy CDKN2A. Ostatnio zaproponowano kryteria kwalifikujące do pełnego molekularnego badania genu CDKN2A – tzw. regułę trzech: 1) występowanie trzech lub więcej pierwotnych ognisk czerniaka u pacjenta, 2) rozpoznanie tego nowotworu u przynajmniej trzech krewnych I lub II stopnia, 3) występowanie czerniaka i raka trzustki u przynajmniej 3 krewnych po tej samej stronie rodziny. Częsta, powtarzalna zmiana A148T genu CDKN2A, uważana dotąd za niepatogenną, może predysponować do zachorowania na czerniaka, zwłaszcza w młodym wieku. Wyniki najnowszych badań wieloośrodkowych dotyczących analiz sprzężeń genomu (GWAS) wykazały silny związek z czerniakiem trzech regionów chromosomowych: 16q24, 11q14-q21 i 9p21. Do zmian związanych z umiarkowanym ryzykiem czerniaka należą: – genotyp Lys751Gln_CC/Gly156Gly_CC genu XPD; R151C, V60L, R160C, R163Q genu MC1R; N991D genu BRCA2 oraz haplotyp rs731236_A + rs1544410_T genu VDR. Wdrożenie odpowiednich programów diag­nostyczno-profilaktycznych oraz leczniczych może zmniejszyć zachorowalność i śmiertelność z powodu czerniaka. Testy genetyczne oraz analizy danych rodowodowo-klinicznych powinny być wykonywane u wszystkich osób z rozpoznanym czerniakiem, także w przypadkach z ujemnym wywiadem rodzinnym.