Hormonal therapy and blood pressure

Częstość występowania nadciśnienia tętniczego oraz jego powikłań, w tym choroby niedokrwiennej serca i udaru mózgu, istotnie zwiększa się u kobiet po menopauzie.
Związek między menopauzą a rozwojem nadciśnienia tętniczego jest przedmiotem badań od wielu lat. Równolegle z oceną wpływu samej menopauzy na ciśnienie tętnicze toczy się dyskusja nad bezpieczeństwem stosowania terapii hormonalnej (hormonal therapy – HT) w okresie okołomenopauzalnym i pomenopauzalnym, zwłaszcza u kobiet z nadciśnieniem tętniczym. Powszechnie uważa się, że za wyższe wartości ciśnienia tętniczego u kobiet po menopauzie odpowiada w pierwszej kolejności mniejsze stężenie estrogenów, nasuwa się więc wniosek, że uzupełnianie estrogenów po menopauzie powinno mieć korzystny wpływ na ryzyko sercowo-naczyniowe. Tymczasem dane z badań klinicznych nie dostarczają takich dowodów i stosowanie HT w profilaktyce sercowo-naczyniowej nie jest zalecane.
Ten złożony i istotny z praktycznego punku widzenia problem wymaga omówienia zarówno w kontekście wpływu zmian zachodzących w układzie krążenia w okresie menopauzy, związanych z wygasaniem hormonalnej funkcji jajników, jak i konsekwencji farmakologicznej interwencji w postaci HT na układ krążenia. Poniższy artykuł stanowi przegląd aktualnych danych dotyczących wpływu estrogenów na układ krążenia, roli menopauzy w patogenezie nadciśnienia tętniczego oraz wpływu różnych postaci HT na ciśnienie tętnicze.

Wpływ hormonów płciowych na ciśnienie tętnicze

Estrogeny działają poprzez stymulację specyficznych dla danej tkanki receptorów, ale mogą także wywoływać efekt natychmiastowy bez udziału receptora. Dotychczas zidentyfikowano 2 typy receptorów estrogenowych: a i b, różniące się strukturalnie i funkcjonalnie [1]. Receptory te są rozmieszczone we wszystkich narządach organizmu, w komórkach serca i naczyń zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Receptory estrogenowe mogą być uaktywnione przez estrogeny, a przy nieobecności estrogenów także przez czynniki wzrostu tkanek [2]. Receptory dla estrogenów są czynnikami transkrypcyjnymi, które wiążą się z obszarami promotorowymi genów, zwiększając lub zmniejszając syntezę ich produktów. Oprócz genomowych, estrogeny wywierają działanie pozagenomowe, zwłaszcza w naczyniach, powodując natychmiastową reakcję rozkurczową. Naturalne estrogeny wykazują wpływ wazodylatacyjny także poprzez zwiększenie aktywności receptora ERb. Ponadto, korzystnie modulują funkcję śródbłonka,...


View full text...