Wprowadzenie. Wypadanie włosów może być jednym z objawów klinicznych „wielkiego naśladowcy”, jak nie bez przyczyny nazywa się kiłę. Częstość utraty włosów w tej chorobie szacuje się w piśmiennictwie w zależności od źródła na 2,9–7%, przy czym najczęściej utratę włosów stwierdzano w grupie heteroseksualnych mężczyzn (7%) w porównaniu z 5% u kobiet i 4% u homoseksualistów chorujących na kiłę. W 1940 roku McCarthy opisał dwa typy łysienia kiłowego – objawowe jako znamienne dla kiły drugorzędowej oraz izolowane, występujące jako jedyny objaw u pacjentów z kiłą utajoną.
Cel pracy. Celem pracy jest przedstawienie pięciu przypadków klinicznych chorych na kiłę, u których dominującym lub jedynym objawem choroby oraz powodem zgłoszenia się do dermatologa było wypadanie włosów.
Opis przypadków. Pięciu chorych (1 kobieta i 4 mężczyzn) w wieku 21–51 lat zgłosiło się do Kliniki z powodu utrzymującego się od kilku miesięcy wypadania włosów. W trzech przypadkach poza łysieniem w obrębie skóry głowy (ogniskowym lub rozlanym) stwierdzono na skórze i/lub błonach śluzowych zmiany charakterystyczne dla kiły drugorzędowej, w jednym przypadku nie zaobserwowano żadnych zmian skórnych i śluzówkowych, natomiast u jedynej badanej kobiety zlewne wypadanie włosów oraz plamy mleczne na błonach śluzowych jamy ustnej współistniały z typowymi zmianami łuszczycowymi. We wszystkich przypadkach rozpoznanie kiły drugorzędowej potwierdzono badaniami serologicznymi. W 2 z 5 przypadków stwierdzono zmiany w płynie mózgowo-rdzeniowym, które stanowiły podstawę rozpoznania kiły drugorzędowej z zajęciem układu nerwowego.
Wnioski. Obserwacje autorów niniejszego opracowania wskazują, że u wszystkich pacjentów z nagłą, niewyjaśnioną utratą włosów konieczne jest wykonywanie badań serologicznych w kierunku kiły.