Nieżyt nosa u ciężarnych – czy to zawsze zapalenie zatok? Zasady diagnostyki i leczenia

Wprowadzenie

Nieżyt nosa występuje u 18–30% kobiet w ciąży. Głównymi objawami tej patologii są: przekrwienie błon śluzowych nosa, kichanie, występowanie wodnistej wydzieliny (cieknący nos). Mimo licznych badań etiologia tej jednostki chorobowej nie została do końca poznana, choć za główne czynniki sprawcze uważa się zmiany hormonalne występujące w okresie ciąży. Postępowanie terapeutyczne opiera się na edukacji ciężarnych i zastosowaniu leków łagodzących objawy kliniczne, przy zwróceniu szczególnej uwagi na ich bezpieczeństwo w okresie ciąży. Schorzenie to jest często pomijane w diagnostyce otorynolaryngologicznej i położniczej, co prowadzi do niedostatecznego zgłaszania się ciężarnych i niewystarczającego leczenia [1].
Kobiety ciężarne bardzo często zgłaszają uczucie obrzęku w jamie nosowej, które powoduje dyskomfort z towarzyszącą dusznością [2]. Symptomatologia nieżytu nosa u ciężarnych jest bardzo podobna do alergicznego nieżytu nosa, choć nie znaleziono żadnego związku z alergenem lub ewentualną infekcją wirusową, bakteryjną lub grzybiczą. Dolegliwość ta może się utrzymywać nawet do kilku tygodni po urodzeniu dziecka.

Epidemiologia i czynniki ryzyka

Nieżyt nosa u kobiet w ciąży (tzw. ciążowy nieżyt nosa) stanowi odrębną jednostkę kliniczną definiowaną jako przekrwienie błony śluzowej nosa w ostatnich 6 (lub więcej) tygodniach ciąży, bez innych objawów zakażenia górnych dróg oddechowych i bez znanej przyczyny alergicznej, z całkowitym ustąpieniem objawów w ciągu 2 tygodni po porodzie. Ciążowy nieżyt nosa może się pojawić w każdym tygodniu ciąży, najczęściej w pierwszym trymestrze [1]. To przemijająca, niezakaźna choroba nosa występująca u ok. 18–30% ciężarnych, pojawiająca się w czasie trwania ciąży przy braku czynników alergicznych i zapalnych. Tak duża rozpiętość częstości występowania nieżytu nosa w ciąży odzwierciedla brak jednolitych i powszechnie akceptowanych kryteriów diagnostycznych. Polskie badania wykazały, że u 39% ciężarnych w okresie między 13. a 21. tygodniem ciąży występują objawy w postaci uczucia obrzęku w jamie nosowej – zatkany nos.
Większość badań w kierunku rozpoznania ciążowego nieżytu nosa opiera się na samoocenie. W innych przypadkach stosuje się bardziej restrykcyjne kwalifikacje wykluczające ciężarne z wcześniejszą historią alergicznego nieżytu nosa, infekcji górnych dróg oddechowych lub występujących nieprawidłowości anatomicznych, np. skrzywienie przegrody nosa [1, 3]....


View full text...