Wprowadzenie
Biomarkery stanowią nieodłączny element diagnostyki i stratyfikacji ryzyka chorych z ostrymi stanami kardiologicznymi. Ciągły wzrost liczby analizowanych związków, pojawiające się doniesienia o ich wartości diagnostycznej i prognostycznej wymagają krytycznej i systematycznej analizy ich przydatności klinicznej.
Definicja biomarkera
Termin biomarker jest stosunkowo nowy, w słowniku pojęć medycznych (Medical Subject Headings, MeSH) prowadzonym przez United States National Library of Medicine został umieszczony w 1989 r. W 2001 r. National Institute of Health wprowadził wystandaryzowane pojęcie biomarkera: „cecha, która daje się obiektywnie zmierzyć i może być zastosowana w ocenie fizjologicznych procesów biologicznych, procesów patologicznych lub odpowiedzi organizmu na działania terapeutyczne” [1]. Zgodnie z tymi definicjami biomarkerem może być wynik oznaczenia danej substancji w próbce biologicznej (np. krwi, moczu, badanej tkance), ale także wynik badania przedmiotowego (np. ciśnienie krwi, wartość tętna), wynik innych badań dodatkowych (np. EKG) czy wynik badania obrazowego (np. echokardiografii, tomografii komputerowej czy rezonansu magnetycznego). Obecnie pojęcia biomarkeru używa się głównie w odniesieniu do pierwszej kategorii, tj. jako związku analizowanego w materiale biologicznym, i temu zagadnieniu zostanie poświęcony artykuł. Klasyczne biomarkery oraz nowe biomarkery Szybki rozwój nauki sprawia, że termin biomarker nawet po zawężeniu do wyników badań biochemicznych nie jest pojęciem jednoznacznym. Obejmuje bowiem zarówno biomarkery klasyczne, jak stężenia poszczególnych frakcji cholesterolu, trójglicerydów, stężenie kreatyniny w osoczu, leukocytozę lub stężenie hemoglobiny, jak i nowe, wśród których można znaleźć dobrze znane w kardiologii biomarkery, jak peptyd natiuretyczny typu B lub N-końcowy fragment prohormonu (BNP i NT-proBNP) czy białko C-reaktywne (CRP), oraz najnowsze analizowane związki. Nie ma jednoznacznego podziału na te dwie kategorie. Należy również rozróżnić biomarkery, które są jednocześnie czynnikami ryzyka (tzn. uczestniczą w ciągu przyczynowo-skutkowym powodującym wystąpienie lub progresję choroby – np. cholesterol LDL) od biomarkerów, które są tylko wykładnikiem wysokiego ryzyka i świadczą o uszkodzeniu ważnych życiowo organów (np. troponina). Charakterystyka idealnego biomarkera Każdy z biomarkerów, zanim zostanie zastosowany w codziennej praktyce...


Pełna treść artykułu...