Wprowadzenie

W latach 2015–2020 Litwa wdrożyła pakiet środków kontroli nad alkoholem, opartych na dowodach naukowych. Ocena ich wpływu na rozpowszechnienie zaburzeń psychicznych i behawioralnych związanych z używaniem alkoholu (AUD) jest kluczowa; w debacie publicznej często bowiem pojawia się argument, że ograniczenie dostępności alkoholu i wyższe ceny nie mają wpływu na osoby nadużywające alkoholu, ponieważ zawsze znajdą sposób na jego zdobycie. Celem niniejszego badania jest analiza zmian w rozpowszechnieniu AUD w latach 2015–2020 w kontekście zaostrzonej polityki kontroli nad alkoholem wprowadzonej w tym okresie.

Materiał i metody

Analiza opiera się na danych pochodzących ze „Standard European Alcohol Sur-
vey”, przeprowadzonego w 2015 r. i powtórzonego w 2020 r. Uwzględniono zmienne klasyfikacji DSM-IV, tj. nadużywanie alkoholu i uzależnienie od alkoholu, porównując wyniki uzyskane w ramach badania z oficjalnymi wskaźnikami AUD.

Wyniki

Jak pokazały wyniki naszych badań,
w latach 2015–2020 na Litwie nastąpił znaczący spadek liczby zaburzeń związanych z używaniem alkoholu. Jest on szczególnie wyraźny wśród kobiet. Rozpowszechnienie tych zaburzeń u mężczyzn
w obu badaniach było znacznie wyższe niż u kobiet.

Omówienie

Wyniki badań wskazują na istnienie związku czasowego między obserwowanym spadkiem liczby AUD a wdrożeniem polityki kontroli nad alkoholem, nie dowodzą one jednak związku przyczynowego. Nasze ustalenia są natomiast zgodne z wynikami wcześniejszych badań, które potwierdziły znaczne ograniczenie szkód spowodowanych przez alkohol w badanym okresie.

Wnioski

Badania wykazały znaczący spadek liczby zgłaszanych przez respondentów zaburzeń związanych z używaniem alkoholu na Litwie w latach 2015–2020. Wskazuje to na korzystne zmiany stanu zdrowia w populacji, które można przypisać wprowadzeniu polityki kontroli nad alko­holem.