Streszczenie
1/2026
vol. 18
Artykuł przeglądowy
Odleżyny w opiece paliatywnej – narzędzia oceny ryzyka wystąpienia i klasyfikacji
- Klinika Medycyny Paliatywnej, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Warszawa, Polska
- Caritas Diecezji Warszawsko-Praskiej, Warszawa, Polska
Medycyna Paliatywna 2026; 18(1): 23–37
Data publikacji online: 2025/09/27
Różnorodność dostępnych narzędzi oceny ryzyka wystąpienia i klasyfikacji odleżyn stanowi wyzwanie w doborze metod adekwatnych do potrzeb pacjentów objętych opieką paliatywną. Mimo powstania narzędzi oceniających ryzyko wystąpienia odleżyn specyficznych dla medycyny paliatywnej oraz ograniczonej walidacji klasycznych skal w tej populacji, w praktyce klinicznej nadal dominują skale Norton, Braden i Waterlow. W ocenie ryzyka wystąpienia odleżyn w tej grupie chorych znajdują zastosowanie również skale oceny ogólnej sprawności, takie jak Palliative Performance Scale. Pomimo stosowania zwalidowanych metod oceny ryzyka oraz odpowiednich strategii profilaktycznych, u pacjentów w ostatnim okresie życia mogą jednak wystąpić odleżyny nieuniknione, odzwierciedlające naturalny przebieg zaawansowanej choroby. W momencie wystąpienia odleżyny konieczna jest ocena stopnia jej zaawansowania, obecnie najczęściej zgodnie z międzynarodową klasyfikacją EPUAP/NPIAP. W praktyce klinicznej pozostają w użyciu także starsze skale klasyfikacji, takie jak skala Torrance’a, oraz narzędzia uzupełniające, na przykład model „kolorowy”. Istotnym uzupełnieniem klasyfikacji jest ocena dynamiki gojenia z zastosowaniem takich narzędzi, jak Pressure Ulcer Scale for Healing. Technologie oparte na sztucznej inteligencji wspomagają ocenę ryzyka wystąpienia i klasyfikację odleżyn, stanowiąc obiecujący kierunek rozwoju opieki nad pacjentami z odleżynami.
Słowa kluczowe
ocena ryzyka, opieka paliatywna, odleżyny, klasyfikacja ran
Dostępne w
Zintergrowane z