Dietetycy biją na alarm – otyłość stała się poważnym problemem medycznym. Wciąż wzrasta liczba osób, u których rozpoznaje się nadwagę lub otyłość. Epidemia otyłości dotyczy wszystkich grup wiekowych, w tym – co szczególnie niepokojące – także dzieci [1].

Otyłość definiuje się najczęściej za pomocą wskaźnika masy ciała (body mass index – BMI), który jest wynikiem podzielenia masy ciała przez wzrost w metrach do kwadratu. Kiedy BMI wynosi ponad 30 kg/m², rozpoznaje się otyłość, kiedy mieści się w przedziale 25–29,9 kg/m², mówi się o nadwadze.

W jednym z ostatnich raportów Światowej Organizacji Zdrowia (World Health Organization – WHO) w 2008 roku 1,5 mld osób w wieku powyżej 20. roku życia, zarówno w krajach rozwijających się, jak i rozwiniętych, miało nadwagę. Z tego ponad 200 mln mężczyzn i ok. 300 mln kobiet było otyłych [2].

Otyłość ma złożoną etiologię. Jej rozwój może wiązać się z zaburzeniami układu nerwowego czy zaburzeniami hormonalnymi, z zażywaniem określonych leków, wreszcie z zaburzeniami warunkowanymi genetycznie. Najczęściej spotykana jest tzw. otyłość prosta, której etiologia wiąże się z wpływem zarówno czynników dziedzicznych, jak i środowiskowych, takich jak styl odżywiania, życia, czynniki psychologiczne, socjalne czy metaboliczne [3].

Badania przeprowadzone na dużej liczbie kobiet w Iranie dostarczyły wyników wskazujących, że niski poziom aktywności fizycznej i edukacji, wywiad obciążony rodzinnym występowaniem otyłości, urodzenie pięciorga i większej liczby dzieci czy zawarcie małżeństwa w młodym wieku wpływa na zwiększone ryzyko otyłości wśród kobiet – zwłaszcza typu brzusznego [4]. Powyższe badanie potwierdza teorię o wieloczynnikowej etiologii otyłości i każe o niej myśleć jako o złożonym procesie trudno poddającym się leczeniu.

Dodatni bilans energetyczny będący wynikiem nadmiernej podaży pokarmów, któremu towarzyszy zmniejszony wydatek energetyczny, kojarzony jest tradycyjnie z rozwojem otyłości. Jednak istnieje coraz więcej badań potwierdzających wpływ innych czynników na rozwój otyłości, jak np. zakłócenie rytmu i czasu spożywania pokarmów wynikające np. z pracy zmianowej i towarzyszących im zakłóceń snu, pomijanie śniadań, zbyt duża częstotliwość spożywania posiłków w ciągu dnia, nieregularność posiłków, spożywanie fast foodów czy dań na wynos oraz zbyt dużych porcji i najadanie się do syta [5–7].

Wyróżnia się dwa typy otyłości:...


Pełna treść artykułu...