Wprowadzenie. Nowotwór rozwijający się na podłożu przewlekłych owrzodzeń i blizn określa się jako owrzodzenie Marjolina. Najczęstszym typem histopatologicznym w tych przypadkach jest rak kolczystokomórkowy, który charakteryzuje się bardziej agresywnym przebiegiem niż rak kolczystokomórkowy o innej etiologii.
Cel pracy. Przedstawienie doświadczeń własnych w leczeniu owrzodzenia Marjolina.
Materiał i metodyka. W Klinice Chirurgii Plastycznej, Rekonstrukcyjnej i Estetycznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi w latach 1993–2008 leczono 12 chorych z rakiem kolczystokomórkowym, który rozwinął się na podłożu wieloletnich blizn i przewlekłych owrzodzeń. Dokładnej analizie poddano 8 przypadków, biorąc pod uwagę wiek pacjenta, lokalizację zmiany, czas, jaki upłynął od uszkodzenia skóry do powstania nowotworu, przerzuty do węzłów chłonnych oraz wznowy. Leczenie polegało na wycięciu chirurgicznym zmiany w granicach zdrowych tkanek z zamknięciem rany poprzez zszycie jej brzegów lub z użyciem wolnego przeszczepu skóry. U jednego pacjenta zastosowano radioterapię.
Wyniki. Blizny pooparzeniowe były podłożem rozwoju raka u 6 chorych. U 1 pacjenta nowotwór rozwinął się w bliznach pourazowych oraz w 1 przypadku w obrębie przewlekłego owrzodzenia podudzia. Ogniska raka były umiejscowione na kończynach dolnych (6), tułowiu (1) oraz w obrębie pachy (1). W analizowanej grupie znalazło się 7 mężczyzn i 1 kobieta. Wiek chorych wynosił od 53 do 66 lat. Czas, jaki upłynął od uszkodzenia skóry do rozwoju nowotworu, wynosił od 14 do 52 lat. W żadnym z analizowanych przypadków nie stwierdzono przerzutów do węzłów chłonnych czy odległych narządów. U 1 pacjenta odnotowano wznowę po wycięciu zmiany.
Wnioski. Przewlekłe owrzodzenia i wieloletnie blizny, szczególnie kończyn, wiążą się z ryzykiem rozwoju nowotworu złośliwego, dlatego w przypadku chorych z tego typu zmianami powinna obowiązywać wzmożona czujność onkologiczna.