Wprowadzenie. Łuszczyca jest przewlekłą, zapalno-proliferacyjną chorobą skóry o złożonej patogenezie. Wykazano zależność pomiędzy tym schorzeniem a chorobami ogólnoustrojowymi, a także innymi dermatozami. W piśmiennictwie pojawiają się również pojedyncze doniesienia o współwystępowaniu pemfigoidu pęcherzowego z łuszczycą.

Cel pracy. Przedstawienie chorej na łuszczycę, u której po zastosowaniu miejscowo altacetu (octanowinianiu glinu) wystąpił pemfigoid pęcherzowy.

Opis przypadku. U 63-letniej pacjentki, z 4-miesięcznym wywiadem łuszczycy zwykłej, z powodu przewlekłego leczenia miejscowego silnymi preparatami glikokortykosteroidowymi doszło do zaostrzenia zmian skórnych z tendencją do erytrodermii. W trakcie hospitalizacji obserwowano zlewny stan zapalny skóry całego ciała oraz pojawienie się licznych krost. W badaniach laboratoryjnych z odchyleń od normy stwierdzono zwiększenie stężeń wykładników stanu zapalnego. Zastosowano antybiotykoterapię doustną oraz obojętne, natłuszczające leczenie miejscowe. W kolejnych dniach wystąpił obrzęk grzbietowych powierzchni rąk i stóp. Doraźnie zastosowano miejscowo okłady z altacetu i w kolejnej dobie zaobserwowano wysiew pęcherzy o dobrze napiętych pokrywach, początkowo w obrębie skóry rąk i stóp, a następnie tułowia oraz kończyn górnych i dolnych. W badaniu immunologicznym surowicy potwierdzono rozpoznanie pemfigoidu pęcherzowego. W wyniku zastosowanego leczenia ogólnego (antybiotykoterapia i acytretyna) i miejscowego obserwowano ustępowanie zmian skórnych.

Wnioski. U przedstawionej chorej przewlekła miejscowa glikokortykosteroidoterapia wywołała postać erytrodermiczną łuszczycy. Z powodu obrzęków rąk i stóp zastosowano okłady z altacetu, które sprowokowały wystąpienie pemfigoidu pęcherzowego, potwierdzonego immunologicznie. Patogenetyczna zależność pomiędzy obiema chorobami jest niewyjaśniona. Współwystępowanie łuszczycy i pemfigoidu stwarza trudności terapeutyczne i wymaga ostrożnego postępowania.