Wstęp

Celem badania była analiza aktywności internetowej ukraińskich nastolatków (14–15 lat), w tym częstości występowania normatywnych i problemowych aktywności internetowych oraz identyfikacja profili nastoletnich e-użytkowników. Analizowano również różnice ze względu na płeć i zmienne psychospołeczne.

Materiał i metody

Badanie zostało przeprowadzone w 2020 r. wśród ukraińskich nastolatków w wieku 14–15 lat mieszkających we Lwowie (n = 1085), Drohobyczu (n = 499) i okolicznych obszarach wiejskich (n = 454). Ze względu na ograniczenia związane z pandemią, we Lwowie zastosowano kwestionariusz online, a w Drohobyczu i na wsi tradycyjny kwestionariusz. Metodologia została zaczerpnięta z badań mokotowskich.

Wyniki

Nastolatki spędzają najwięcej czasu online w mediach społecznościowych, na oglądaniu filmów, komunikacji za pośrednictwem komunikatorów oraz na grach online. Nastolatki wykazujące problemową aktywność online dzielą się na dwie grupy: „graczy” skłonnych do problemowego korzystania z gier komputerowych (17%) i „użytkowników mediów społecznościowych” skłonnych do problemowego korzystania z tych mediów (25%). Reszta uczniów to „bezpieczni/funkcjonalni e-użytkownicy” (58%). Analiza wskazuje na 2,5-krotnie wyższą liczbę chłopców wśród „graczy” i 3,5-krotnie wyższą liczbę dziewcząt wśród „użytkowników mediów społecznościowych”. Problemowa aktywność online nastolatków była związana z objawami depresji i poszukiwaniem doznań oraz niższą spójnością rodziny i gorszą kontrolą rodzicielską.

Omówienie

Normatywne i problemowe aktywności online stały się częścią życia nastolatków. Przebywanie w internecie zajmuje 14–15-latkom najwięcej czasu w porównaniu z innymi aktywnościami. Duża grupa nastolatków korzysta jednak z aktywności internetowych w sposób problemowy.

Wnioski

Wyniki wskazują na potrzebę uwzględnienia profili nastoletnich e-użytkowników i związanych z nimi czynników psychospołecznych przy opracowywaniu programów profilaktycznych dotyczących problemowych zachowań nastolatków w internecie.