Półpasiec (herpes zoster – HZ) jest chorobą wywoływaną przez wirus ospy wietrznej i HZ (varicella-zoster virus – VZV), który przy pierwszym kontakcie zwykle prowadzi do zachorowania na ospę wietrzną. W sytuacji zmniejszonej odporności organizmu może dojść do reaktywacji wirusa i wystąpienia objawów HZ. Charakteryzuje się on zmianami pęcherzykowymi i pęcherzowymi umiejscowionymi jednostronnie, którym towarzyszą dolegliwości bólowe. Największe problemy diagnostyczne występują w przypadku postaci Zoster sine herpete oraz HZ o przebiegu bezbólowym. Istotnym powikłaniem przebytej ostrej infekcji HZ jest przewlekła neuralgia (ang. postherpetic neuralgia – PHN), która objawia się występowaniem tępego i palącego bólu w ciągu co najmniej 3 miesięcy od pojawienia się osutki. Podeszły wiek, płeć żeńska, obecność ciężkich objawów prodromalnych, większe nasilenie zmian skórnych, zaburzenia czucia i ostre nasilenie bólu w początkowej fazie infekcji HZ predysponują do przewlekłej PHN. Wczesna diagnoza infekcji HZ i zastosowanie leków przeciwwirusowych zmniejsza ryzyko wystąpienia PHN. W leczeniu ostrej PHN bardzo dobrym rozwiązaniem są miejscowe środki znieczulające. Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (nortryptylina, amitryptylina) to standardowe leki, które łagodzą ból w podostrej PHN. Środki neuromodulujące, takie jak gabapentyna, pozwalają zapobiec lub zmniejszyć nasilenie nerwobólu związanego z HZ. Inne opcje lecznicze to: ablacja nerwów prądem o częstotliwości radiowej (ang. radiofrequency ablation – RFA), przezskórna elektryczna stymulacja nerwów (ang. transcutaneous electrical nervous stimulation – TENS), a także metody fizykalne, takie jak magneto- oraz laseroterapia. Oczekuje się, że zastosowanie u osób powyżej 60. roku życia żywej atenuowanej szczepionki zahamuje rozwój HZ i zapobiegnie przewlekłej PHN, która częściej występuje u osób w podeszłym wieku.