W ostatnich latach znacząco wzrosła liczba zabiegów wszczepiania implantowanych automatycznych kardiowerterów-defibrylatorów
(ICD). Wszczepienie ICD jest jedną z najskuteczniejszych metod profilaktyki nagłego zgonu sercowego spowodowanego zaburzeniami
rytmu. Procedura ta eliminuje obawy przed śmiercią, lecz z drugiej strony pojawia się wiele innych problemów, które utrudniają powrót
pacjenta do normalnego życia, do pełnionych wcześniej ról społecznych i zawodowych.

Przygotowanie pacjenta po wszczepieniu ICD do powrotu do pracy jest procesem złożonym, długotrwałym, wieloetapowym i wymagającym
zaangażowania wszystkich członków zespołu terapeutycznego. Obejmuje następujące etapy: przygotowanie pacjenta do implantacji,
wczesną rehabilitację, podejmowanie pozazawodowych ról społecznych, podejmowanie ról zawodowych.

Powrót pacjenta do zawodu wykonywanego przed implantacją niewątpliwie wpływa na poprawę jakości życia. Adaptacja zawodowa
pacjenta z wszczepionym ICD, o ile to możliwe, powinna być prowadzona już w momencie planowania implantacji, co wpływa na samoocenę
chorego dotyczącą stanu zdrowia oraz postrzeganie własnej przyszłości i prowadzenie normalnego trybu życia.

Problemy Pielęgniarstwa 2011; 19 (3): 401–404