Wprowadzenie. Rak z komórek Merkla to rzadki nowotwór neuroendokrynny skóry charakteryzujący się bardzo agresywnym przebiegiem. Jednym z najistotniejszych czynników ryzyka rozwoju tego nowotworu jest długoterminowo stosowane leczenie immunosupresyjne. Znaczący odsetek osób z rakiem Merkla to chorzy po przeszczepieniach narządowych. Zarówno przebieg, jak i rokowanie jest w tej grupie pacjentów znamiennie gorsze.

Cel pracy. Przedstawienie różnic w przebiegu raka z komórek Merkla między chorymi poddawanymi leczeniu immunosupresyjnemu a populacją ogólną.

Opis przypadków. Przypadek 1. – chory 69-letni, po dwóch przeszczepieniach nerki, zgłosił się do Kliniki Dermatologii z powodu guzka na skórze twarzy. Zmianę usunięto chirurgicznie i w badaniu histopatologicznym rozpoznano jako rak z komórek Merkla. U pacjenta zredukowano dawki leków immunosupresyjnych i obecnie pozostaje on pod stałą opieką dermatologiczną. Nie stwierdzono dotychczas dalszej progresji choroby. Przypadek 2. – chora 72-letnia, po przeszczepieniu nerki, zgłosiła się do dermatologa z powodu zmiany na skórze czoła. W badaniu histopatologicznym, po chirurgicznym usunięciu zmiany, rozpoznano raka z komórek Merkla. W badaniu metodą tomografii komputerowej stwierdzono przerzuty do regionalnych węzłów chłonnych oraz płuc. Pacjentka zmarła pół roku po pojawieniu się zmiany skórnej z powodu przerzutów. Przypadek 3. – pacjent 79-letni, po przeszczepieniu nerki, był konsultowany na oddziale dermatologii z powodu guza na prawym skrzydełku nosa. Zmianę początkowo rozpoznano jako rak płaskonabłonkowy, a pacjenta poddano radioterapii. Po 3 latach ponownie go hospitalizowano z powodu znacznego powiększenia szyjnych węzłów chłonnych. W badaniu histopatologicznym węzłów chłonnych rozpoznano raka z komórek Merkla. Chory zmarł z powodu przerzutów do płuc.

Wnioski . Ryzyko rozwoju raka z komórek Merkla jest znamiennie większe, a rokowanie gorsze w grupie chorych po przeszczepieniach narządowych niż w populacji ogólnej. Z tego powodu poszukiwane są metody jak najlepszej profilaktyki, aby zmniejszyć zachorowalność i śmiertelność u tych szczególnie narażonych chorych.