Wprowadzenie . Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest często występującą, przewlekłą chorobą zapalną, w której stwierdza się liczne nieprawidłowości immunologiczne, m.in.: wysokie stężenie IgE, nadmierną aktywność komórek Langerhansa (KL) oraz zwiększoną ekspresję receptora CD23. Komórki Langerhansa są komórkami dendrytycznymi pochodzenia szpikowego. Stanowią one 3–8% wszystkich komórek naskórka, a u osób z chorobami alergicznymi jest ich znacznie więcej. Komórki Langerhansa są zdolne wychwytywać antygeny egzogenne, takie jak hapteny czy antygeny wirusowe, przetwarzać je i prezentować limfocytom T. Komórki Langerhansa na swojej powierzchni mają antygeny HLA-DR, antygen CD4, receptory FceRIa i CD23, receptory dla przeciwciała IgE i CD1a, a także cząs­teczki kostymulujące CD 80/B7-1, CD 86/B7-2.
Cel pracy . Ustalenie liczby i cech morfologicznych komórek Langerhansa w naskórku chorych na AZS przy użyciu przeciwciał przeciw antygenom CD1a i HLA-DR w porównaniu z osobami zdrowymi oraz oznaczenie receptorów powierzchniowych FceRIa, CD4, CD23, CD80/B7-1, CD86/B7-2, IgE.
Materiał i metodyka . Przebadano 18 wycinków pochodzących od osób chorych na atopowe zapalenie skóry. Próbę kontrolną stanowiły wycinki od 10 zdrowych osób pobrane z pośladków lub z grzbietu ręki. Biopsję u osób chorych pobierano ze zmian chorobowych. Markery KL (CD1a, HLA-DR, FceRIa, CD4, CD23, CD80/B7-1, CD86/B7-2, IgE) wykrywano, stosując podwójne barwienie immunofluorescencyjne.
Wyniki . U pacjentów z AZS stwierdzono w naskórku znacznie więcej KL CD1a+ niż u zdrowych. Wygląd KL w naskórku różnił się u osób chorych i zdrowych. W naskórku chorych na powierzchni KL stwierdzono obecność wszystkich badanych receptorów, a u zdrowych tylko CD1a, HLA-DR, FceRIa.
Wnioski . Rola KL zależy od obecności receptorów na ich powierzchni, a ich morfologia w naskórku osób chorych na AZS i w naskórku osób zdrowych znacznie się różni. Bardzo duża liczba KL w naskórku chorych na AZS świadczy o stanie zapalnym.