Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w sprawie miejsca progesteronu we współczesnej ginekologii i położnictwie

Stanowisko zostało przygotowane przez Zespół Ekspertów, który obradował 5.11.2004 r. w składzie:

przewodniczący:
prof. dr hab. Tomasz Paszkowski (Lublin)

członkowie:
prof. dr hab. Krzysztof Czajkowski (Warszawa)
prof. dr hab. Leszek Pawelczyk (Poznań)
prof. dr hab. Tomasz Pertyński (Łódź)
prof. dr hab. Marek Spaczyński (Poznań)
prof. dr hab. Alina Warenik-Szymankiewicz (Poznań)

Progesteron wykazuje wielokierunkowe działania zarówno ogólnoustrojowe, jak i lokalne. Na poziomie ogólnoustrojowym hormon ten zwiększa diurezę, wzmaga katabolizm tkanek, pobudza oddychanie, zmniejsza napięcie mięśni gładkich, zwiększa wydalanie wapnia i fosforu, podwyższa temperaturę ciała, obniża nastrój, działa anestetycznie i analgetycznie, wzmacnia pamięć wzrokową, pobudza proliferację i różnicowanie osteoblastów oraz działa immunosupresyjnie [19, 24, 32, 36, 39].
Najważniejsze kierunki działań progesteronu wykorzystywane w medycynie dotyczą jego oddziaływań w obrębie żeńskiego układu rozrodczego, gdzie wywołuje on przemianę wydzielniczą w endometrium, wzmaga przekrwienie miometrium, znosi działanie estrogenów na gruczoły szyjki macicy, indukuje przerost warstw pośrednich w nabłonku pochwy, zwiększa czynność wydzielniczą endosalpinx i zwalnia perystaltykę jajowodów, powoduje wzrost pęcherzyków gruczołowych i nabłonka przewodów w obrębie sutka [24].
Podstawowym kierunkiem działania progesteronu (zgodnym z nazwą tego steroidu) jest jego działanie prociążowe. Składają się na nie takie właściwości progesteronu, jak ułatwianie zagnieżdżenia, działanie placentotropowe, działanie relaksujące na miometrium poprzez zwiększenie liczby receptorów beta-adrenergicznych oraz zmniejszenie wrażliwości miometrium na działanie oksytocyny, działanie kurczące na okolicę ujścia wewnętrznego szyjki, zmniejszanie syntezy prostaglandyn, poprawa ukrwienia i rozpulchnienia macicy oraz działanie immunosupresyjne [7].
Szczególnie ten ostatni kierunek działania prociążowego progesteronu jest w ostatnich latach przedmiotem wielu analiz naukowych [7, 19, 24]. Okazuje się, że progesteron ma tu działanie dwukierunkowe. Powoduje on bezpośrednie hamowanie proporonnej odpowiedzi komórkowej typu Th1 poprzez indukcję syntezy PIBF (progesterone-induced blocking factor) we krwi krążącej i na poziomie trofoblastu, supresję cytokin...


View full text...