Wprowadzenie . Pęcherze pojawiające się w obrębie zmian typu twardziny ograniczonej są rzadko opisywane. Etiologia ich powstawania jest wieloczynnikowa. Najczęściej rozważany jest ucisk blaszek twardzinowych na naczynia limfatyczne. Twardzina pęcherzowa wymaga różnicowania z liszajem twardzinowym i zanikowym, w którym u części chorych obserwuje się występowanie pęcherzy.

Cel pracy . Przedstawienie przypadku 41-letniej kobiety z twardziną ograniczoną (morphea), u której w 15. roku trwania choroby wystąpiły pęcherze w obrębie ognisk twardzinowych.

Opis przypadku . U 41-letniej kobiety z trwającymi od 15 lat ogniskami morphea wystąpiły nadżerki oraz pęcherze krwotoczne w obrębie ognisk stwardniałych. Badanie histopatologiczne wykazało obrzęk skóry właściwej oraz obecność pęcherzy podnaskórkowych. Badania immunologiczne (metoda immunofluorescencji pośredniej i bezpośredniej) były negatywne. Obraz kliniczny i histopatologiczny pozwolił na rozpoznanie odmiany pęcherzowej twardziny ograniczonej (morphea bullosa). Zmiany pęcherzowe ustąpiły po 40 dniach leczenia cefalosporynami (cefuroksym).

Wnioski . Morphea bullosa jest rzadką odmianą twardziny skórnej, która wymaga różnicowania z liszajem twardzinowym i zanikowym oraz autoimmunologicznymi, podnaskórkowymi chorobami pęcherzowymi. Wykwity pęcherzowe w obrębie ognisk morphea mogą wystąpić nawet po wielu latach utrzymywania się typowych blaszek stwardnieniowych.