Wprowadzenie

Głód alkoholu odgrywa kluczową rolę w rozwoju uzależnienia od alkoholu oraz w nawrotach choroby, jednak często brakuje mało czaso­chłonnych, krótkich i rzetelnych narzędzi do jego oceny. Celem niniejszego badania było przetłumaczenie i wstępna ocena psychometryczna serbskiej wersji skali Penn Alcohol Craving Scale (SPACS) u pacjentów uzależnionych od alkoholu.

Materiał i metody

Badaniem objęto 54 pacjentów leczonych z powodu uzależnienia od alkoholu w trybie stacjonarnym lub ambulatoryjnym. Po przeprowadzeniu tłumaczenia zwrotnego i ocenie przez zespół ekspertów uczestnicy wypełnili kwestionariusz socjodemograficzny oraz SPACS, AUDIT i BDI-II. Oceniono rzetelność (zgodność wewnętrzna, procedura test–retest) oraz trafność zbieżną (korelacja, korelacja cząstkowa i regresja).

Wyniki

Narzędzie SPACS wykazało wysoką spójność wewnętrzną (a Cronbacha = 0,964) oraz wysoką rzetelność w badaniu test–retest (r = 0,980; p < 0,001). Wyniki SPACS istotnie korelowały z wynikami AUDIT (r = 0,773) i BDI-II (r = 0,543; w obu przypadkach p < 0,001); związek z wynikiem BDI-II pozostał istotny po uwzględnieniu wyników AUDIT (korelacja cząstkowa r = 0,360; p = 0,008). Wyniki SPACS wykazywały ujemną korelację z czasem trwania abstynencji (r = −0,649; p < 0,001), ten związek uległ jednak osłabieniu w analizie wielowymiarowej uwzględniającej wyniki AUDIT i BDI-II.

Omówienie

Wyniki potwierdzają rzetelność oraz trafność zbieżną kwestionariusza SPACS. Niewielka liczebność próby uniemożliwiła jednak przeprowadzenie analizy czynnikowej, a uzyskane wyniki należy potraktować jako wstępne.

Wnioski

SPACS to krótkie i rzetelne narzędzie, wykazujące obiecującą trafność zbieżną w zakresie oceny głodu alkoholowego u serbskojęzycznych pacjentów uzależnionych od alkoholu. Przed szerszym zastosowaniem klinicznym i badawczym konieczna jest dalsza walidacja na większych grupach badawczych.