Wstęp: Wycięcie raka trzustki jest jedną z najbardziej inwazyjnych operacji w obrębie górnego piętra jamy brzusznej, obarczoną dużym odsetkiem powikłań pooperacyjnych. Rozległy uraz tkanek i niedożywienie powodują zaburzenia programowanej śmierci (apoptozy) komórek układu odpornościowego, zwiększając wrażliwość chorych na zakażenia. Próby korekcji pooperacyjnych zaburzeń odporności za pomocą przed- lub pooperacyjnego żywienia typu immunonutrition są obiecującym sposobem poprawy wyników chirurgicznego leczenia raka trzustki.
Cel: W celu zbadania wpływu rozległego urazu operacyjnego i żywienia typu immunonutrition na zmiany ekspresji wybranych białek szlaków sygnałowych związanych z apoptozą wykonano badania z randomizacją u chorych po wycięciu raka trzustki otrzymujących przedoperacyjne dojelitowe żywienie standardowe lub immunonutrition.
Materiał i metody: Ekspresję TNFRI/CD120a, Fas/CD95 i Bcl-2 w limfocytach krwi obwodowej badano za pomocą cytometrii przepływowej przed operacją oraz w 1., 3. i 7. dniu po operacji. W całej grupie chorych na raka trzustki odsetek limfocytów Fas (CD95+/CD3–) i TNFRI (CD120a) pozytywnych był istotnie zwiększony zarówno przed operacją, jak i po. Odsetek limfocytów Bcl-2 pozytywnych był istotnie zmniejszony w 1. i 7. dniu po operacji. W porównaniu z żywieniem standardowym przedoperacyjne immunonutrition istotnie zwiększało odsetek limfocytów CD95 i TNFRI pozytywnych po operacji.
Wyniki: Wyniki badań wskazują na aktywację proapoptotycznych szlaków sygnałowych w limfocytach krwi obwodowej niedożywionych chorych na raka trzustki. Te patologiczne zmiany w ekspresji białek szlaków sygnałowych związanych z apoptozą mogą zwiększać zaburzenia funkcji limfocytów i pogłębiać supresję układu odpornościowego, zwłaszcza po wycięciu trzustki. Przedoperacyjne dojelitowe żywienie typu immunonutrition ma modulujący wpływ na szlaki sygnałowe związane z apoptozą.