Wprowadzenie. Obumieranie tłuszczowate (necrobiosis lipoidica – NL) jest chorobą ziarniniakową o nie do końca poznanej patogenezie. Niektórzy autorzy sugerują, że u podłoża choroby leży mikroangiopatia, w której rozwoju istotny udział przypisuje się czynnikowi wzrostu śródbłonka naczyniowego (ang. vascular endothelial growth factor – VEGF) i endotelinie 1. Nowe dane z piśmiennictwa wskazują na korzystny efekt terapeutyczny inhibitorów czynnika martwicy nowotworów (tumor necrosis factor α – TNF-α) w leczeniu opornych postaci NL, co prawdopodobnie wynika z udziału tej cytokiny w rozwoju zapalenia i tworzeniu ziarniniaków w przebiegu NL.

Cel pracy. Ustalenie stężenia VEGF, endoteliny 1 i TNF-α w surowicy chorych na NL.

Materiał i metody: Grupa badawcza składała się z 17 chorych na NL (średni wiek 48,22 ±15,99 roku), 37 chorych na cukrzycę (średni wiek 52,11 ±17,41 roku) i 23 zdrowych wolontariuszy (średni wiek 44,13 ±9,33 roku) – grupa kontrolna. Stężenie wybranych białek określano metodą ELISA.

Wyniki. Średnie stężenie TNF-α było istotnie mniejsze w grupie kontrolnej w porównaniu z pacjentami z NL oraz chorymi na cukrzycę (p < 0,05 dla wszystkich porównań). Nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic w stężeniu VEGF pomiędzy badanymi grupami (p > 0,05 dla wszystkich porównań). Stężenie endoteliny było poniżej wartości wykrywanych u większości badanych osób, jednak statystycznie istotnie częściej parametr ten był oznaczany w grupie kontrolnej niż u chorych na NL (p < 0,05).

Wnioski. Uzyskane wyniki mogą świadczyć, że stan zapalny przebiegający ze zwiększonym stężeniem TNF-α jest zjawiskiem zaangażowanym w rozwój NL, wyprzedzającym upośledzenie miejscowej angiogenezy.