Wprowadzenie

W 1981 r. rozpoczęto w Polsce prace nad uregulowaniem plantacji maku lekarskiego, będącego głównym surowcem domowej produkcji opiatów. W kolejnych latach rządzący i eksperci przygotowywali optymalne rozwiązania prawne. Celem artykułu jest prześledzenie procesu prawnego regulowania upraw maku – od pojawienia się pierwszych postulatów wprowadzenia takich regulacji do 1985 r., kiedy weszła w życie ustawa o zapobieganiu narkomanii, która ograniczyła zakres upraw maku.

Materiał i metody

Wykorzystano metodę typową dla badań historycznych opartą na analizie źródeł (aktów normatywnych, materiałów archiwalnych, prasowych i statystycznych) oraz literatury przedmiotu.

Wyniki

W 1983 r. wprowadzono pierwsze, tymczasowe ograniczenia dotyczące uprawiania maku. W pracach nad Ustawą o zapobieganiu narkomanii zderzyły się różne wizje nowych regulacji. W 1985 r. Sejm uchwalił wprowadzenie umiarkowanych ograniczeń dla rolników oraz rozłożone na lata stopniowe wygaszanie upraw maku. Trudności z egzekwowaniem przepisów wynikały z braku skutecznych działań informacyjnych i zbyt krótkiego vacatio legis. Do połowy lat 90. zdecydowana większość przestępstw prohibicyjnych dotyczyła łamania ustawowych regulacji plantacji maku.

Omówienie

Początków drogi prowadzącej do uregulowania upraw maku w Polsce należy szukać w 1981 r., w czasie wzmożonego zainteresowania problemem narkomanii przez media. Zjawisko to proponuję identyfikować jako panikę moralną. Był to bodziec, dzięki któremu społeczeństwo zwróciło uwagę na problem narkomanii, a władze zmobilizował do poczynienia kroków, które stanowiłyby odpowiedź państwa na rozprzestrzeniające się zjawisko narkomanii.

Wnioski

Reglamentacja plantacji maku lekarskiego od uchwalenia ustawy z 1985 r. stała się kluczowym narzędziem zapobiegania narkomanii w Polsce. Jednym z elementów zmiany w myśleniu społeczeństwa było dostrzeżenie w narkomanii przede wszystkim problemu społecznego, a nie jedynie podlegającego represji.