Farmakoterapia w Psychiatrii i Neurologii

Streszczenie

1/2020 vol. 36
Artykuł przeglądowy

Farmakogenetyka litu. Dwie dekady badań

  1. Department of Adult Psychiatry, Poznan Teaching Hospital No 5, Poznan University of Medical Sciences, Poland
  2. Department of Psychiatric Genetics, Department of Psychiatry, Poznan University of Medical Sciences, Poland
Farmakoterapia w Psychiatrii i Neurologii 2020, 36 (1), 67–82
Data publikacji online: 2021/12/03
Pełna treść artykułu
Badania farmakogenetyczne analizują związek uwarunko wań genetycznych z indywidualną reakcją na leki. Osob nicza odpowiedź na farmakoterapię może mieć szczególne znaczenie prognostyczne w przypadku chorób, w których patogenezie zidentyfikowano istotny udział czynników genetycznych. W odniesieniu do choroby afektywnej dwu biegunowej (bipolar disorder, BD), która jest schorzeniem o częściowo dziedzicznym, wielogenowym podłożu, wyod rębniona została specyficzna grupa pacjentów szczególnie dobrze odpowiadająca na leczenie litem. W ostatnim dwu dziestoleciu techniki biologii molekularnej umożliwiły badanie chorych leczonych litem na poziomie genomu, a analizy asocjacyjne tzw. genów kandydujących rozwinęły dotychczasowe profilowanie tych pacjentów na podsta wie specyficznych cech klinicznych. Pozytywne wyniki uzyskano, między innymi badając geny związane z ukła dami neuroprzekaźników, wtórnych przekaźników, ge- ( nów zaangażowanych w neuroprotekcję oraz w regulację rytmów okołodobowych. Dalszy rozwój technik biologii molekularnej przyczynił się do zainicjowania badań ge nome-wide association studies (GWAS), w oparciu o które tworzone są analizy poligenic risk score (PRS). Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie przeglądu piśmiennic twa dotyczącego analiz polimorfizmów genów związanych z farmakologicznym mechanizmem działania litu. Autorzy opierali się głównie na publikacjach anglojęzycznych do stępnych w bazie PubMed, publikacjach polskojęzycznych oraz analizie referencji opracowań dostępnych jako pełne teksty. Wydaje się, że badania genetyczne podatności na leczenie litem pacjentów z diagnozą choroby afektywnej dwubiegunowej mogą skutkować wprowadzeniem no wych personalizowanych strategii terapeutycznych. Daje to nadzieję na skuteczniejszą redukcję objawów choroby, która – z uwagi na swój przewlekły i nawrotowy charak ter – przyczynia się do znacznej inwalidyzacji chorych w codziennym funkcjonowaniu i obarczona jest wysokim ryzykiem samobójstwa
Udostępnij
without publication fees
without publication fees