Wprowadzenie. W trzech kolejnych miesiącach 2009 roku badano 177 pacjentów z nieczerniakowymi rakami skóry, którzy zgłosili się w celu konsultacji, ustalenia postępowania i ewentualnego leczenia. Większość osób (131) zgłosiła się z powodu wznowy lub nowotworów niewyleczonych. Nowotwory były zlokalizowane w obrębie głowy i szyi, a 56,6% z nich znajdowało się w strefie zwiększonego ryzyka wznowy i przerzutów.
Cel pracy. Analiza przyczyn niepowodzenia pierwszego leczenia nieczerniakowych nowotworów skóry.
Wyniki.Niepowodzenie leczenia najczęściej dotyczyło raka podstawnokomórkowego. W tej grupie ponad 66% guzów wykazywało jedną lub więcej cech klinicznych ryzyka wznowy i w 11% obraz agresywności histopatologicznej. Ponad 29% wszystkich zmian le- cz­ono bez zweryfikowania histopatologicznego rozpoznania kli­­ni­cznego. Spośród osób ze wznowami lub niewyleczonymi rakami 75% było poddanych kriodestrukcji. W mniejszości byli pacjenci leczeni chirurgicznie, w tym 52% było nowotworów nieradykalnie usuniętych.
Wnioski. Niepowodzenia pierwszego postępowania powodują znaczne trudności w dalszym leczeniu chirurgicznym, wiążą się z dylematami rekonstrukcyjnymi oraz niezbędną uzupełniającą radiote­­ra­pią w przypadkach trudności uzyskania „czystości” onkologicznej.