Praktyczne aspekty leczenia zmian skórnych u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry

Wprowadzenie

Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą chorobą zapalną skóry przebiegającą ze świądem, której pierwsze objawy typowo występują we wczes­nym dzieciństwie [1–4]. Schorzenie to przebiega z okresami remisji i zaostrzeń [3].
Uważa się, że u 45% dzieci objawy kliniczne AZS pojawiają się do 6. miesiąca życia. Odsetek dzieci z tym schorzeniem mieści się w przedziale 4,7–9,2%, a odsetek dorosłych 0,9–1,4% [4].
Patogeneza AZS jest złożona. Rozwój i objawy tego schorzenia mają ścisły związek z działaniem czynników środowiskowych, immunologicznych, nieimmunologicznych i genetycznych [5, 6]. Co ciekawe, pojawiają się doniesienia sugerujące, że istotną rolę w rozwoju AZS może odgrywać oksygenaza hemowa 1 – enzym, który jest zaangażowany w kontrolę procesu zapalnego [7].
Typowymi objawami klinicznymi AZS są wybitnie nasilony świąd i suchość skóry, mająca bezpośredni związek z defektem bariery naskórkowej [5]. Do objawów suchej skóry należą: nadmierne łuszczenie się naskórka, szorstkość naskórka, utrata jędrności skóry i elastyczności, zwiększona tendencja do pękania naskórka, zmiana koloru skóry (odczyny zapalne i rumień) [8, 9].
Lokalizacja zmian skórnych zależy od wieku dziecka. U małych niemowląt wykwity występują głównie na policzkach i w obrębie owłosionej skóry głowy, u starszych niemowląt na całym tułowiu i wyprostnych powierzchniach kończyn. Z kolei u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, a także u osób dorosłych zmiany skórne lokalizują się w okolicy zgięć stawowych. Mogą także obejmować skórę całego ciała (erytrodermia). Dla zmian skórnych przewlekłych charakterystyczne są złuszczanie i lichenifikacja [5].
Obecnie za podstawę rozpoznania AZS przyjmuje się uproszczone kryteria brytyjskie NICE (National Institute for Health and Care Excellence) oparte na zweryfikowanych objawach wybranych z tradycyjnej skali według Hanifina i Rajki:
• świąd skóry w ciągu ostatnich 12 miesięcy oraz
• przynajmniej trzy z następujących objawów klinicznych:
◦ wyprysk zgięć dużych stawów, szyi, powiek,
◦ dodatni wywiad osobniczy w kierunku alergicznego nieżytu nosa lub astmy atopowej, a w przypadku dzieci poniżej 4. roku życia atopia u krewnych pierwszego stopnia,
◦ suchość skóry w ciągu ostatnich 12 miesięcy,
◦ początek choroby poniżej 2. roku życia (nie dotyczy dzieci poniżej 4. roku życia) lub wyprysk w zgięciach stawów do 4. roku życia, a także na policzkach, czole i...


View full text...