Oś podwzgórze-przysadka-nadnercza jest kluczowym regulatorem wydzielania hormonów nadnerczowych. Od dawna znana jest jej rola w odpowiedzi na stres, a obecnie coraz większą uwagę zwraca się na jej udział w funkcjonowaniu narządu rodnego. Kortykoliberyna (CRF) jest głównym neuroregulatorem osi podwzgórze-przysadka-nadnercza u ssaków, a ponadto wywiera duży wpływ na układ rozrodczy zarówno poza okresem ciąży, jak i w jej trakcie. Ponadto bierze udział w regulacji inicjacji porodu. CRF wykazuje duży stopień homologii w budowie peptydów: urotensyny I, sauvagine oraz urokortyny. W 1996 r. zidentyfikowano po raz pierwszy ludzką urokortynę. Obecność urokortyny wykazano w ośrodkowym układzie nerwowym oraz w układzie rozrodczym i endokrynnym, co ma istotne implikacje dla prawidłowego funkcjonowania układu podwzgórze-przysadka-jajnik. Wiadomo, że zarówno urokortyna, jak i CRF, wiążąc się z receptorem CRF typu 1 (CRF-R1), stymulują uwalnianie kortykotropiny (ACTH) z komórek przedniego płata przysadki. Coraz lepiej poznana jest lokalizacja i rola urokortyny w układzie rozrodczym. W niniejszej pracy dokonano przeglądu aktualnej wiedzy związanej z rolą CRF w kontrolowaniu czynności układu rozrodczego. Zwrócono uwagę na najnowsze badania, które sugerują znaczenie nowo odkrytego peptydu – urokortyny – dla czynności jajników, macicy czy łożyska. Endokrynologia jest nauką ciągle się rozwijającą, a jej odkrycia w zakresie działania hormonów i peptydów mogą przyczynić się do poprawy diagnostyki, profilaktyki i leczenia chorób związanych z ich funkcją.