Streszczenie
4/2023
vol. 110
Artykuł przeglądowy
Wystąpienie lub zaostrzenie liszaja płaskiego po przebyciu COVID-19 i szczepieniu przeciw COVID-19
- Department of Dermatology, School of Medicine, Gazi University, Ankara, Turkey; Klinika Dermatologii, Szkoła Medyczna, Uniwersytet Gazi, Ankara, Turcja
Dermatol Rev/Przegl Dermatol 2023, 110, 529–546
Data publikacji online: 2023/11/17
Liszaj płaski jest przewlekłą chorobą zapalną skóry, która charakteryzuje się powstawaniem wykwitów w postaci swędzących grudek. Oprócz skóry, zmiany najczęściej obejmują owłosioną skórę głowy, paznokcie i błony śluzowe. Liszaj płaski jest jednostką zróżnicowaną pod względem klinicznym. Wyróżnia się kilka podtypów choroby, a w piśmiennictwie opisywanych jest szereg nietypowych manifestacji klinicznych. Etiopatogeneza liszaja płaskiego nie została w pełni wyjaśniona, jednak istnieje pewna zależność między zachorowaniem na liszaj płaski a zakażeniem wirusowym (m.in. wirusem zapalenia wątroby typu C, wirusem brodawczaka ludzkiego i wirusem opryszczki pospolitej) oraz przyjętymi szczepieniami (m.in. przeciw grypie i wirusowi zapalenia wątroby typu B). W piśmiennictwie dostępne są także doniesienia dotyczące wystąpienia liszaja płaskiego po przebyciu choroby koronawirusowej 2019 (COVID-19) i szczepieniu przeciw COVID-19. Autorzy wskazują, że w takich przypadkach pojawienie się liszaja płaskiego może mieć związek z syntezą cytokin prozapalnych wskutek aktywacji limfocytów T. W artykule dokonano przeglądu przypadków wystąpienia lub zaostrzenia liszaja płaskiego po zachorowaniu na COVID-19 i szczepieniu przeciw COVID-19 na podstawie doniesień w bazie danych PubMed.
Słowa kluczowe
COVID-19, skórny, liszaj płaski, SARS-CoV-2, szczepionka
Dostępne w
Zintergrowane z


