Zastosowanie elastografii wątroby metodą FibroScan w diagnostyce i monitorowaniu MASLD u dzieci

Wprowadzenie

Stłuszczeniowa choroba wątroby związana z dysfunkcją metaboliczną (metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease – MASLD) stanowi obecnie najczęstszą przewlekłą chorobę wątroby u dzieci i młodzieży w krajach rozwiniętych, z częstością występowania sięgającą 7–10% w populacji ogólnej oraz nawet 30–40% wśród dzieci z otyłością. Jest to związane szczególnie z narastającą epidemią otyłości u dzieci i chorobami zależnymi od masy ciała – cukrzycą typu 2, hiperlipidemią, nadciśnieniem tętniczym, a nawet zespołem metabolicznym u dzieci powyżej 10. roku życia według kryteriów Międzynarodowej Federacji Diabetologicznej (International Diabetes Federation – IDF). Brak regularnej aktywności fizycznej potęguje to zjawisko.
Według definicji z 2023 r. MASLD obejmuje przypadki, w których stwierdza się obecność stłuszczenia wątroby w badaniach obrazowych, np. USG jamy brzusznej, elastografii wątroby, tomografii komputerowej czy rezonansie magnetycznym (≥ 5% tłuszczu w hepatocytach w badaniu histopatologicznym) wraz z co najmniej jednym czynnikiem metabolicznym, takim jak: stan przedcukrzycowy (prediabetes) – insulinooporność, nieprawidłowa glikemia na czczo, nietolerancja glukozy, cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia, nadwaga, otyłość brzuszna czy otyłość. Etiopatogeneza choroby jest złożona i obejmuje zaburzenia metabolizmu glukozy, zwłaszcza rozwój insulinooporności, zaburzenia lipidowe, nadmierną podaż energii, stres oksydacyjny, aktywację komórek Kupffera, zaburzenia mikrobioty jelitowej i czynniki genetyczne (np. warianty PNPLA3, TM6SF2). W przeciwieństwie do dorosłych, u dzieci MASLD charakteryzuje się częstszą lokalizacją zmian w strefie 1. acinusa wątrobowego i mniejszym nasileniem zapalenia płatowego.
Wczesne rozpoznanie choroby ma kluczowe znaczenie, ponieważ proces stłuszczenia wątroby i jej początkowego włóknienia jest potencjalnie odwracalny aż do etapu włóknienia na poziomie F1–F2 według skali METAVIR. Postępujące zmiany prowadzą do stłuszczeniowego zapalenia wątroby (metabolic dysfunction-associated steatohepatitis – MASH), marskości wątroby i zwiększonego ryzyka kardiometabolicznego. Tradycyjnym złotym standardem diagnostycznym pozostaje klasyczna biopsja wątroby, jednak inwazyjność, ryzyko powikłań, okres oczekiwania na wynik i ograniczona akceptacja czynią ją metodą niepraktyczną w szybkim rozpoznawaniu stłuszczenia wątroby czy monitorowaniu choroby u dzieci. Jest ona wykorzystywana w...


View full text...