Napięcie powierzchniowe (NP), miara energii swobodnej w warstwie powierzchniowej, wynika z oddziaływań międzycząsteczkowych. Na jego wartość wpływają wszystkie wielko- i małocząsteczkowe substancje obecne w roztworze, szczególnie składniki aktywne powierzchniowo (surfaktanty). Płyn stawowy (PS) zawiera wiele takich substancji. Dyskutuje się rolę fosfolipidów jako substancji aktywnych powierzchniowo w PS, pełniących rolę ochronną, poprawiających ruchomość stawów, zmniejszających tarcie. Celem pracy była ocena napięcia powierzchniowego PS w 2 grupach zapalnych schorzeń stawów – seronegatywnych spondyloartropatiach (Spa) i reumatoidalnym zapaleniu stawów (RZS) i jego związku z wybranymi markerami zapalenia. W płynie stawowym pobranym od 25 chorych (16 K i 9 M) na Spa i RZS oznaczano napięcie powierzchniowe, całkowitą liczbę komórek oraz stężenia białka całkowitego i albumin. Średnią wartość NP mierzono metodą oderwania płytki Wilhelmiego (10 pomiarów w każdej próbce) z zastosowaniem tensiometru sterowanego komputerem. Płyny podzielono na 2 grupy: grupa 1. – chorzy na Spa (n=6) i grupa 2. – chorzy na RZS (n=19). W płynach stawowych pochodzącym od chorych na Spa stwierdzono istotnie niższe napięcie powierzchniowe niż u chorych na RZS (42,42±7,02 vs 47,99±4,59 mN/m) p=0,032. Jednocześnie w tej grupie stwierdzono istotnie wyższe stężenie białka całkowitego (5±0,49 vs 3,9±0,95 g/dl) p=0,021 i albumin (2,53±0,68 vs 1,92±0,43 g/dl) p=0,015 w płynie stawowym. Nie wykazano istotnych różnic między dwiema grupami w zakresie całkowitej liczby komórek. Pomiar napięcia powierzchniowego wydaje się wartościową metodą oceny płynów stawowych i może być użyteczny w diagnostyce różnicowej chorób stawów.