Terapia uporczywie nawracających wysięków w stawach kolanowych u chorych na reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) oraz spondyloartropatie seronegatywne (Spa) stanowi poważny problem kliniczny. Do metod terapeutycznych o uznanej skuteczności należy synowiorteza chemiczna (SCh) oraz radiosynowiorteza (SR). W pracy oceniono skuteczność obydwu metod w leczeniu nawracających wysięków w stawach kolanowych u chorych na RZS oraz Spa. Oceniono równocześnie wpływ obu zabiegów na nasilenie wybranych wskaźników ogólnoustrojowego procesu zapalnego – stężenie białka C-reaktywnego (CRP) oraz fibrynogenu. Oceną objęto 16 chorych (18 stawów kolanowych) na RZS oraz 4 chorych (7 stawów kolanowych) na Spa, leczonych przy użyciu synowiortezy chemicznej (SCh) oraz 16 chorych (17 stawów kolanowych) na RZS i 3 chorych (6 stawów kolanowych) leczonych z powodu Spa, u których zastosowano synowiortezę radioizotopową (SR). W ciągu 6 mies. obserwacji po synowiortezie chemicznej wysięk nawrócił w 10 stawach kolanowych u pacjentów na RZS (56% leczonych stawów) i u 6 z 7 leczonych stawów w grupie pacjentów leczonych z powodu Spa (86% leczonych stawów). Natomiast po SR wysięk pojawił się ponownie tylko w 4 stawach kolanowych u chorych na RZS (24% leczonych stawów). W grupie pacjentów ze Spa nie obserwowano nawrotu wysięków po radiosynowiortezie. Istotny statystycznie wzrost stężenia CRP i fibrynogenu obserwowano po 48 godz. od zabiegu SCh. Zwiększenia stężenia białek ostrej fazy nie obserwowano po SR. Po 4 oraz 24 tyg. od zabiegu zarówno po SCh, jak i SR obserwowano istotne obniżenie, w stosunku do wartości wyjściowych, poziomu CRP. Na podstawie przeprowadzonych badań wnioskujemy, że synowiorteza radioizotopowa jest zabiegiem skuteczniejszym niż synowiorteza chemiczna w leczeniu nawrotowych wysięków w stawie kolanowym oraz, że bezpośrednio po jej wykonaniu nie obserwuje się wyraźnego, przejściowego nasilenia ogólnoustrojowego procesu zapalnego stwierdzanego po synowiortezie chemicznej.