Wstęp : Zaparcia są częstym problemem w społeczeństwie, mogą mieć charakter nawykowych zaburzeń jelitowych, jak również rzadkich, poważnych zespołów chorobowych.

Cel : Ocena najczęstszych przyczyn i objawów przewlekłych zaparć w populacji dzieci i młodzieży w Polsce.

Materiał i metody : Badaniem objęto 137 pacjentów (72 chłopców i 65 dziewcząt) cierpiących z powodu przewlekłych zaparć. Każdy pacjent był poddany szczegółowemu badaniu podmiotowemu i fizykalnemu. Na podstawie uzyskanych informacji wypełniano specjalnie w tym celu przygotowaną ankietę. Uzyskane wyniki poddano analizie statystycznej.

Wyniki : Wśród wszystkich włączonych do badania pacjentów najczęstszą przyczyną zaparć przewlekłych były zaparcia czynnościowe, które zdiagnozowano u 126 (92%) dzieci. Zdecydowanie rzadziej jako przyczynę zaparć rozpoznano chorobę Hirschsprunga (6 dzieci – 4,4%), niedoczynność tarczycy (4 dzieci – 2,9%) oraz stan po operacji zarośniętego odbytu (1 dziecko – 0,7%). W przypadku choroby Hirschsprunga u wszystkich dzieci dolegliwości pojawiły się przed ukończeniem 6. mies. i było to istotnie wcześniej niż u dzieci z zaparciami czynnościowymi. Najczęstszymi chorobami współistniejącymi z zaparciami przewlekłymi były inne choroby przewodu pokarmowego, w tym alergia pokarmowa, zespół jelita drażliwego, nietolerancja laktozy oraz zaburzenia wchłaniania jelitowego.

Wnioski : Najczęstszą przyczyną przewlekłych zaparć u dzieci są zaparcia czynnościowe. Wydaje się, że alergia pokarmowa może sprzyjać wystąpieniu przewlekłych zaparć u dzieci. Objawy choroby Hirschsprunga pojawiają się wcześnie, najczęściej przed ukończeniem 6. mies. życia.