Wstęp: Choroba wiąże się z różnymi dolegliwościami, z których najbardziej dokuczliwy jest ból, mający swoje konsekwencje poznawcze, emocjonalne i behawioralne. W przypadku chorób zagrażających życiu, takich jak choroba nowotworowa, zmaganie się ze stresem przebiega przez kolejne etapy związane z leczeniem, aż po terminalny stan pacjenta. W procesie przystosowania się do choroby główną rolę przypisuje się ocenie poznawczej, w tym przede wszystkim przekonaniom dotyczącym kontroli bólu. Ból jest doznaniem wielowymiarowym i subiektywnym, dlatego obserwuje się trudności w jego bezpośredniej i obiektywnej ocenie.

Cel pracy: Badania mają na celu porównanie osób leczonych przyczynowo na oddziałach onkologicznych z pacjentami opieki paliatywnej w zakresie kontroli bólu i przystosowania psychicznego do choroby. Istotne jest również ustalenie, czy przekonania dotyczące kontroli bólu są związane z podjęciem przystosowawczych strategii radzenia sobie z chorobą.

Materiał i metody: W badaniach wzięło udział 80 pacjentów chorych onkologicznie: 40 leczonych przyczynowo na oddziale onkologicznym i 40 objętych opieką paliatywną.

Wyniki: U osób leczonych przyczynowo na oddziale onkologicznym wewnętrzne umiejscowienie kontroli bólu dodatnio koreluje z konstruktywnym stylem radzenia sobie z chorobą oraz duchem walki, czego nie obserwuje się u pacjentów objętych opieką paliatywną. Kontrola bólu przypisywana wpływom lekarzy i przypadkowych zdarzeń dodatnio koreluje ze strategiami destrukcyjnymi, przejawiającymi się głównie bezradnością–beznadziejnością u osób leczonych przyczynowo. Z kolei pacjenci z hospicjum, którzy mają przekonanie, że ból może zostać opanowany poprzez wpływ lekarzy, stosują strategie ducha walki z chorobą, ale jednocześnie odczuwają lęk, nad którym nie potrafią zapanować.