Analiza funkcji poznawczo-afektywnych przy użyciu metod neuroobrazowania coraz częściej przeprowadzana jest z perspektywy systemowej. W ramach tego paradygmatu wyróżniono dotąd trzy uniwersalne sieci funkcjonalne, których interakcje pośredniczą we wszystkich procesach mózgowych. Należą do nich: sieć spoczynkowa (default mode network – DMN), centralna sieć wykonawcza (central executive network – CEN) oraz sieć istotności (salience network – SN). Aktywność sieci spoczynkowej obserwowana jest głównie podczas poznawczego relaksu – kiedy nie jest wykonywane żadne konkretne zadanie, a także podczas introspekcji. Centralna sieć wykonawcza uruchamiana jest podczas ukierunkowanego działania i wysiłku poznawczego. Rolą sieci istotności jest wybiórcze wzmacnianie ważnych dla jednostki bodźców zewnętrznych i uaktywnianie CEN w celu ich dalszej obróbki. Główne struktury wchodzące w skład SN to przednia część wyspy oraz przednia część kory obręczy. Prawidłowe funkcjonowanie SN jest kluczowe dla wielu funkcji poznawczych i afektywnych, a dysfunkcje w jej obrębie charakteryzują szeroką gamę zaburzeń, do których należą: depresja, bezsenność, narcyzm, chroniczne bóle, lękliwość oraz wysoki neurotyzm (w przypadku nadmiernej aktywności sieci), jak również schizofrenia, epilepsja, autyzm oraz choroby neurodegeneracyjne (w przypadku zbyt niskiej aktywności). W pierwszej części opracowania autorzy omawiają podstawowe założenia paradygmatu funkcjonalnych sieci neuronalnych, porównując go z bardziej tradycyjnym podejściem modułowym. Następnie opisują model głównych sieci funkcjonalnych oraz przedstawiają zbadane dysfunkcje w ramach SN towarzyszące zaburzeniom poznawczym i afektywnym.